Ánh sáng nhiếp ảnh

Ánh sáng trong nhiếp ảnh là nguồn năng lượng giúp máy ảnh ghi lại hình ảnh và đồng thời là một trong những yếu tố quan trọng nhất quyết định hình khối màu sắc độ tương phản và cảm xúc của bức ảnh.

Nhiếp ảnh không chỉ là câu chuyện của máy ảnh và ống kính. Nếu không có ánh sáng thì cảm biến hoặc film cũng không có gì để ghi nhận.

Vì vậy học cách quan sát ánh sáng thường quan trọng hơn việc thuộc thật nhiều thông số thiết bị.

Ánh sáng có thể được xem xét qua nhiều đặc tính như cường độ hướng chất lượng màu sắc và độ tương phản.

Cường độ ánh sáng cho biết nguồn sáng mạnh hay yếu.

Ánh sáng mạnh thường cho phép người chụp sử dụng shutter speed nhanh hơn hoặc ISO thấp hơn nhưng không có nghĩa hình ảnh tự động đẹp hơn.

Ánh sáng yếu cũng không mặc định là xấu. Nó có thể tạo không khí trầm hơn hoặc giúp người chụp kiểm soát những vùng sáng nhỏ trong khung hình.

Hướng ánh sáng ảnh hưởng rất lớn đến cách hình dạng và bề mặt của chủ thể được thể hiện.

Ánh sáng từ phía trước thường làm giảm bóng đổ và khiến chủ thể trông phẳng hơn.

Ánh sáng từ bên cạnh giúp làm rõ hình khối texture và chiều sâu vì một phần chủ thể sáng hơn trong khi phần còn lại nằm trong bóng.

Ngược sáng xảy ra khi nguồn sáng nằm phía sau chủ thể.

Cách chiếu sáng này có thể tạo viền sáng silhouette hoặc cảm giác trong trẻo nếu được kiểm soát phù hợp.

Ngược sáng cũng có thể khiến chủ thể bị tối nếu hệ thống đo sáng ưu tiên vùng sáng mạnh phía sau.

Ánh sáng từ trên xuống thường xuất hiện rõ vào giữa trưa khi mặt trời ở vị trí cao.

Ánh sáng này có thể tạo bóng mạnh dưới mắt mũi và cằm nên thường khó xử lý hơn trong chân dung.

Tuy nhiên không có nghĩa người chụp phải tránh hoàn toàn ánh sáng giữa trưa. Bóng đổ mạnh cũng có thể trở thành một phần của bố cục hoặc phong cách hình ảnh.

Chất lượng ánh sáng thường được mô tả bằng các khái niệm hard light và soft light.

Hard light tạo ranh giới bóng rõ và độ tương phản mạnh.

Soft light tạo chuyển tiếp giữa vùng sáng và vùng tối mềm hơn.

Kích thước biểu kiến của nguồn sáng so với chủ thể có ảnh hưởng lớn đến độ mềm của ánh sáng.

Một nguồn sáng lớn và nằm gần chủ thể thường tạo ánh sáng mềm hơn một nguồn sáng nhỏ hoặc nằm xa.

Đây là lý do một cửa sổ lớn có thể tạo ánh sáng chân dung mềm trong khi mặt trời trực tiếp thường tạo bóng rất rõ.

Mây cũng có thể hoạt động như một bộ khuếch tán khổng lồ làm ánh sáng mặt trời trở nên mềm hơn.

Khoảng cách từ nguồn sáng đến chủ thể cũng ảnh hưởng đến cường độ ánh sáng.

Với nguồn sáng có thể xem gần như nguồn điểm thì cường độ giảm nhanh khi khoảng cách tăng theo nguyên lý inverse square law.

Trong studio nguyên lý này giúp giải thích vì sao chỉ cần di chuyển đèn gần hoặc xa chủ thể một khoảng tương đối nhỏ cũng có thể thay đổi đáng kể mức sáng và độ chuyển sáng trên phông nền.

Màu sắc của ánh sáng cũng là yếu tố quan trọng.

Ánh sáng ban ngày đèn tungsten đèn LED biển quảng cáo hoặc ánh sáng từ màn hình có thể có màu sắc rất khác nhau.

Máy ảnh sử dụng white balance để điều chỉnh cách những màu này được tái tạo.

White balance không nhất thiết phải luôn làm màu trắng trở thành hoàn toàn trung tính. Người chụp có thể cố ý giữ sắc ấm của hoàng hôn hoặc sắc lạnh của một khung cảnh đêm để giữ cảm xúc của cảnh.

Độ tương phản ánh sáng là mức chênh lệch giữa vùng sáng và vùng tối.

Một cảnh có ánh sáng mềm và đều thường có dynamic range dễ xử lý hơn một cảnh vừa có mặt trời trực tiếp vừa có vùng bóng sâu.

Nếu độ tương phản vượt quá khả năng ghi nhận của cảm biến thì một số vùng highlight hoặc shadow có thể mất chi tiết.

Đây là lúc histogram và highlight warning có thể giúp người chụp đánh giá phơi sáng thay vì chỉ nhìn màn hình máy ảnh.

Ánh sáng tự nhiên thay đổi liên tục theo thời gian trong ngày.

Buổi sáng sớm và cuối chiều thường có góc chiếu thấp hơn nên tạo bóng dài và ánh sáng ấm hơn trong nhiều điều kiện.

Khoảng thời gian quanh bình minh hoặc hoàng hôn thường được gọi là golden hour.

Sau khi mặt trời xuống thấp hoặc trước khi mặt trời mọc có thể xuất hiện khoảng thời gian ánh sáng môi trường mang nhiều sắc xanh hơn thường được gọi là blue hour.

Tuy nhiên golden hour không phải công thức bắt buộc để có ảnh đẹp.

Một người hiểu ánh sáng có thể tìm được hình ảnh thú vị cả lúc nắng gắt giữa trưa trong ngày mưa hoặc dưới ánh đèn nhân tạo vào ban đêm.

Ngoài ánh sáng tự nhiên người chụp còn có thể sử dụng ánh sáng nhân tạo như flash LED continuous light hoặc các hệ thống studio.

Ánh sáng nhân tạo cho phép kiểm soát hướng cường độ khoảng cách màu sắc và nhiều đặc tính khác ổn định hơn.

Các công cụ như reflector diffuser softbox umbrella grid hay snoot không tự tạo ra ánh sáng mà giúp kiểm soát cách ánh sáng được định hướng và phân bố.

Người mới không cần mua cả studio để học ánh sáng.

Một cửa sổ một tờ giấy trắng một bức rèm và một chủ thể nhỏ đã đủ để thực hành khá nhiều nguyên lý.

Ví dụ đặt chủ thể gần cửa sổ rồi xoay dần từ hướng thẳng vào nguồn sáng sang ánh sáng bên và cuối cùng ngược sáng.

Quan sát bóng đổ và hình khối thay đổi sẽ giúp hiểu hướng sáng nhanh hơn nhiều so với việc chỉ đọc tên các kiểu ánh sáng.

Một bài tập khác là chụp cùng một địa điểm vào nhiều thời điểm trong ngày.

Buổi sáng giữa trưa chiều tối và ban đêm có thể khiến cùng một cảnh trông như những địa điểm khác nhau.

Ánh sáng cũng liên quan trực tiếp đến bố cục.

Mắt người thường bị thu hút bởi vùng sáng vùng có độ tương phản cao hoặc màu sắc nổi bật.

Vì vậy người chụp có thể dùng ánh sáng để dẫn mắt người xem thay vì chỉ dựa vào vị trí của các vật thể.

Ánh sáng tốt cũng không nhất thiết có nghĩa mọi phần của ảnh đều phải sáng rõ.

Bóng tối có thể giúp che bớt thông tin không cần thiết tạo chiều sâu hoặc tăng sự tập trung vào chủ thể.

Trong nhiều trường hợp thứ người chụp cần học không phải là “làm ảnh sáng hơn” mà là quyết định phần nào nên sáng và phần nào nên tối.

Đây cũng là điểm phân biệt ánh sáng với phơi sáng.

Phơi sáng quyết định máy ảnh ghi lượng ánh sáng đó như thế nào còn ánh sáng mô tả chính nguồn sáng và cách nó tương tác với cảnh trước khi đi vào máy ảnh.

Người mới có thể học ánh sáng theo thứ tự đơn giản: nhìn hướng sáng → nhìn bóng đổ → đánh giá độ cứng mềm → quan sát màu sắc → xem độ tương phản → sau đó mới quyết định cách phơi sáng.

Tag Ánh sáng nhiếp ảnh tổng hợp các bài viết và kiến thức về ánh sáng tự nhiên ánh sáng nhân tạo hướng sáng hard light soft light màu sắc ánh sáng độ tương phản golden hour flash và cách sử dụng ánh sáng để tạo hình ảnh có chủ đích.