Người mới bắt đầu chụp ảnh nên học gì trước khi mua máy ảnh?

Nếu một người bạn hỏi tôi: "Muốn học chụp ảnh thì nên mua máy gì?", có lẽ câu đầu tiên tôi hỏi lại sẽ là: "Bạn đang muốn chụp gì?"

Nghe có vẻ hơi ngược.

Người ta hỏi mua máy, mình lại hỏi chuyện chụp ảnh. Nhưng đây là điều rất đáng nghĩ trước khi bỏ tiền mua một thiết bị mới.

Chụp ảnh gia đình khác với chụp chim ngoài thiên nhiên. Chụp một ly cà phê bên cửa sổ cũng khác với chụp vận động viên đang chạy trên sân. Mỗi tình huống có những yêu cầu riêng về ánh sáng, khoảng cách, tốc độ và thiết bị.

Chưa biết mình cần gì mà đã chọn máy thì rất dễ mua theo quảng cáo.

Tôi từng có gần ba năm tham gia sinh hoạt cùng cộng đồng Yêu Nhiếp Ảnh, trực tiếp lập trình diễn đàn yeunhiepanh.net và cùng đội ngũ admin vận hành nhóm. Nhiếp ảnh vì vậy là một trong những lĩnh vực tôi thích tìm hiểu bên cạnh công nghệ và lập trình.

Với loạt bài này, tôi muốn bắt đầu từ những kiến thức có thể sử dụng lâu dài, kể cả khi chiếc máy ảnh mà chúng ta đang cầm đã trở nên cũ.

Vậy nếu hôm nay mới bắt đầu học chụp ảnh, chúng ta nên học điều gì trước?

1. Học chụp ảnh có nhất thiết phải mua máy ảnh không?

Không.

Nếu đang có một chiếc điện thoại có camera hoạt động tốt, bạn đã có đủ thiết bị để bắt đầu học nhiều kiến thức nhiếp ảnh quan trọng.

Điện thoại vẫn sử dụng ống kính, cảm biến và hệ thống xử lý hình ảnh. Nó có những giới hạn về phần cứng và khả năng điều chỉnh, nhưng vẫn cho phép chúng ta luyện tập ánh sáng, bố cục, góc nhìn, thời điểm và cách kể chuyện bằng hình ảnh.

Đó là những kỹ năng không phụ thuộc hoàn toàn vào việc sử dụng DSLR, mirrorless hay điện thoại.

Ví dụ, khi chụp một người đứng cạnh cửa sổ, bạn có thể thay đổi vị trí của người đó để ánh sáng chiếu lên khuôn mặt từ các hướng khác nhau.

Khi chụp một con phố, bạn có thể đứng thấp xuống, thay đổi khoảng cách hoặc chờ một người đi vào vị trí phù hợp trong khung hình.

Khi chụp ly cà phê, bạn có thể di chuyển những vật dụng không cần thiết ra khỏi hậu cảnh.

Những việc ấy không đòi hỏi mua thêm thiết bị.

Dĩ nhiên, máy ảnh chuyên dụng vẫn có những lợi thế rõ rệt trong nhiều tình huống, đặc biệt khi cần thay đổi ống kính, kiểm soát phơi sáng, chụp chủ thể ở xa hoặc làm việc trong điều kiện khó.

Nhưng để biết mình có thực sự cần những khả năng ấy hay không, trước hết hãy thử chụp bằng thiết bị đang có.

2. Điều đầu tiên nên học: Quan sát ánh sáng

Hãy đặt một chiếc ly trên bàn gần cửa sổ.

Chụp một tấm khi ánh sáng từ cửa sổ chiếu vào bên trái chiếc ly. Sau đó, đổi vị trí máy để ánh sáng đến gần phía sau chủ thể.

Cùng một chiếc ly. Cùng một căn phòng.

Nhưng hình ảnh có thể khác nhau khá nhiều.

Ở một góc, chiếc ly có vùng sáng và vùng tối rõ ràng, giúp người xem cảm nhận hình khối.

Ở góc khác, ánh sáng phía sau làm nổi bật đường viền, nhưng phần phía trước có thể trở nên tối.

Đây là một trong những bài học quan trọng nhất của nhiếp ảnh: hướng ánh sáng ảnh hưởng đến hình dạng, kết cấu và cảm giác của bức ảnh.

Ánh sáng cứng và ánh sáng mềm

Ánh sáng cứng thường tạo ra ranh giới bóng đổ rõ và độ tương phản mạnh. Ánh nắng trực tiếp trong một số điều kiện là ví dụ dễ quan sát.

Ánh sáng mềm thường tạo ra vùng chuyển tiếp sáng tối nhẹ nhàng hơn. Ánh sáng từ cửa sổ lớn có rèm mỏng hoặc từ bầu trời nhiều mây thường có thể tạo hiệu ứng này.

Độ cứng mềm còn phụ thuộc vào kích thước biểu kiến của nguồn sáng so với chủ thể, không chỉ phụ thuộc vào việc ánh sáng mạnh hay yếu.

Một nguồn sáng rất mạnh vẫn có thể mềm nếu có kích thước biểu kiến lớn so với chủ thể.

Bài thực hành ánh sáng

1. Chọn một vật thể cố định, chẳng hạn một chiếc ly hoặc chậu cây nhỏ.
2. Chụp khi ánh sáng đến từ phía trước.
3. Chụp khi ánh sáng đến từ bên hông.
4. Chụp khi ánh sáng đến từ phía sau.
5. Đặt ba ảnh cạnh nhau và quan sát hình khối, bóng đổ, chi tiết và độ tương phản.

Trong quá trình thử, hãy cố giữ khung hình tương đối giống nhau. Chú ý rằng chế độ tự động có thể thay đổi phơi sáng giữa các lần chụp.

Khi đã quen quan sát, bạn sẽ bắt đầu nhận ra những tình huống ánh sáng thú vị trong cuộc sống hằng ngày.

Đó là lúc việc chụp ảnh bắt đầu vui hơn.

3. Điều thứ hai: Hiểu bố cục và lựa chọn chủ thể

Ánh sáng tốt chưa đủ để tạo nên một bức ảnh dễ xem.

Người chụp còn cần quyết định điều gì nên xuất hiện trong khung hình và điều gì có thể bỏ ra ngoài.

Đó là một phần của bố cục.

Hãy thử chụp một người đang ngồi đọc sách tại quán cà phê.

Nếu phía sau có quá nhiều bàn ghế, bảng hiệu và những vật dụng không liên quan, người xem có thể khó xác định đâu là chủ thể chính.

Chỉ cần dịch máy sang bên cạnh một chút hoặc thay đổi khoảng cách, những yếu tố gây phân tán có thể giảm đi đáng kể.

Bố cục không nhất thiết phải bắt đầu bằng những công thức phức tạp.

Người mới có thể luyện tập từ ba việc: chọn chủ thể, kiểm tra hậu cảnh và quyết định vị trí đặt chủ thể trong khung hình.

Quy tắc một phần ba

Đây là một trong những cách bố cục phổ biến khi học nhiếp ảnh.

Hãy hình dung khung ảnh được chia thành ba phần theo chiều ngang và ba phần theo chiều dọc, tạo thành chín ô.

Những đường chia và giao điểm có thể được sử dụng làm vị trí tham khảo khi sắp xếp chủ thể.

Ví dụ, khi chụp phong cảnh, bạn có thể đặt đường chân trời gần một đường chia ngang thay vì luôn đặt chính giữa.

Khi chụp chân dung, bạn có thể thử đặt mắt hoặc khuôn mặt gần một giao điểm.

Nhưng quy tắc một phần ba không phải luật bắt buộc.

Bố cục đối xứng, đặt chủ thể ở giữa hoặc sử dụng khoảng trống lớn cũng có thể rất hiệu quả nếu phù hợp với điều người chụp muốn thể hiện.

Những điều nên kiểm tra trước khi bấm máy

• Chủ thể chính có đủ rõ ràng không?
• Hậu cảnh có chi tiết nào gây mất tập trung không?
• Đường chân trời có bị nghiêng ngoài ý muốn không?
• Có vật thể nào vô tình xuất hiện ở mép ảnh không?
• Có thể đổi vị trí để tạo khung hình tốt hơn không?

Một thói quen nhỏ rất hữu ích là nhìn quanh bốn cạnh khung hình trước khi chụp.

Đôi khi người chụp tập trung quá nhiều vào khuôn mặt hoặc vật thể chính mà quên mất một chiếc thùng rác, cột điện hoặc bảng hiệu đang nằm ngay phía sau.

4. Điều thứ ba: Hiểu lấy nét và nguyên nhân ảnh bị nhòe

Có những bức ảnh trông khá đẹp trên màn hình điện thoại. Nhưng khi mở lớn lên, khuôn mặt người được chụp lại không rõ.

Nguyên nhân có thể do lấy nét sai, nhưng cũng có thể do rung máy hoặc chủ thể chuyển động.

Ba trường hợp này không giống nhau.

Sai nét

Máy ảnh lấy nét vào một khoảng cách khác với khoảng cách của chủ thể cần rõ.

Ví dụ, bạn muốn chụp khuôn mặt một người nhưng máy lại lấy nét vào bức tường phía sau.

Cách xử lý là chọn đúng điểm lấy nét, chạm vào chủ thể trên màn hình hoặc sử dụng chế độ lấy nét phù hợp.

Rung máy

Trong lúc cảm biến ghi nhận ánh sáng, máy ảnh bị dịch chuyển. Hình ảnh có thể bị nhòe dù hệ thống đã lấy nét đúng.

Rung máy thường dễ gặp hơn khi sử dụng thời gian phơi sáng dài hoặc tiêu cự lớn.

Cách xử lý có thể là giữ máy ổn định hơn, sử dụng thiết bị hỗ trợ hoặc rút ngắn thời gian phơi sáng nếu điều kiện cho phép.

Nhòe chuyển động

Chủ thể di chuyển trong lúc máy đang ghi hình.

Chẳng hạn, một người đang chạy hoặc một chiếc xe đang di chuyển có thể bị nhòe nếu thời gian phơi sáng quá dài so với tốc độ chuyển động trong khung hình.

Trong trường hợp này, tăng tốc độ màn trập thường là một cách xử lý hiệu quả, miễn là máy còn thu nhận đủ ánh sáng.

Nhưng cũng có khi chúng ta cố ý tạo nhòe để diễn tả chuyển động.

Vì vậy, ảnh nhòe chưa chắc là ảnh hỏng. Cần xem đó có phải kết quả mong muốn hay không.

5. Điều thứ tư: Học khẩu độ, tốc độ màn trập và ISO

Khi đã quen với ánh sáng, bố cục và lấy nét, người mới nên tìm hiểu ba thông số thường được giới thiệu trong tam giác phơi sáng.

Đó là khẩu độ, thời gian phơi sáng và ISO.

Khẩu độ

Khẩu độ là độ mở tương đối của hệ thống quang học, thường được biểu diễn bằng những giá trị như f/1.8, f/2.8, f/4 hoặc f/8.

Với cùng một ống kính, số f nhỏ tương ứng với khẩu độ tương đối lớn hơn.

Khẩu độ ảnh hưởng đến lượng ánh sáng đi qua ống kính trong một khoảng thời gian, đồng thời có ảnh hưởng đến độ sâu trường ảnh.

Ví dụ, f/2.8 thường cho độ sâu trường ảnh nông hơn f/8 khi những điều kiện khác được giữ nguyên.

Tốc độ màn trập

Thông số này thể hiện thời gian phơi sáng, thường được biểu diễn bằng 1/1000, 1/250, 1/60 giây hoặc dài hơn.

Thời gian phơi sáng ngắn thường phù hợp khi muốn giữ sắc nét chủ thể chuyển động nhanh.

Thời gian phơi sáng dài có thể giúp thu nhận nhiều ánh sáng hơn, nhưng cũng làm tăng nguy cơ rung máy hoặc nhòe chuyển động.

ISO

Trên máy ảnh kỹ thuật số, ISO liên quan đến cách hệ thống khuếch đại, xử lý và diễn giải tín hiệu hình ảnh.

Tăng ISO không trực tiếp tạo thêm ánh sáng đi vào cảm biến.

Nếu lượng ánh sáng được ghi nhận quá ít, hình ảnh có thể xuất hiện nhiễu hoặc mất chi tiết, dù tăng ISO giúp ảnh đầu ra sáng hơn.

Người mới chưa cần học thuộc mọi công thức.

Hãy nhớ rằng khẩu độ và thời gian phơi sáng ảnh hưởng trực tiếp đến lượng ánh sáng thu nhận, còn ISO giúp điều chỉnh cách hệ thống tạo ảnh từ tín hiệu đã ghi được.

Có cần học chế độ M ngay từ đầu không?

Không nhất thiết.

Nếu máy ảnh có các chế độ P, A/Av, S/Tv và M, bạn có thể bắt đầu bằng chế độ tự động hoặc bán tự động để tập trung vào từng kỹ năng.

Chẳng hạn, ưu tiên khẩu độ giúp quan sát ảnh hưởng của khẩu độ lên độ sâu trường ảnh. Ưu tiên tốc độ màn trập giúp luyện tập việc ghi nhận chuyển động.

Chế độ M hữu ích khi bạn muốn tự kiểm soát nhiều thông số, nhưng không phải điều kiện bắt buộc để được xem là biết chụp ảnh.

6. Điều thứ năm: Biết lựa chọn góc chụp và khoảng cách

Hãy thử chụp cùng một người ở ba vị trí.

Lần thứ nhất, đứng khá gần và dùng camera góc rộng của điện thoại.

Lần thứ hai, lùi ra xa hơn để khuôn mặt có tỷ lệ dễ chịu hơn, rồi điều chỉnh khung hình bằng camera có tiêu cự phù hợp nếu thiết bị hỗ trợ.

Lần thứ ba, thay đổi độ cao của máy, chẳng hạn đưa camera ngang tầm mắt người được chụp.

Ba bức ảnh có thể rất khác nhau về cảm giác và tỷ lệ hình ảnh.

Vị trí của máy ảnh ảnh hưởng đến phối cảnh, tức quan hệ kích thước biểu kiến và vị trí giữa các vật thể ở những khoảng cách khác nhau.

Tiêu cự ảnh hưởng đến góc nhìn. Nhưng nếu giữ nguyên vị trí máy và chỉ thay tiêu cự, phối cảnh hình học của cảnh không tự thay đổi theo cách chúng ta thường gọi là méo phối cảnh.

Đây là điểm dễ nhầm giữa đặc tính của ống kính và ảnh hưởng của vị trí chụp.

Người mới chưa cần mua nhiều ống kính để học điều này.

Chỉ cần thử thay đổi vị trí đứng và so sánh kết quả đã là một bài tập tốt.

7. Điều thứ sáu: Biết chọn và chỉnh sửa ảnh

Chụp được ảnh là một việc. Chọn được tấm ảnh phù hợp lại là việc khác.

Giả sử bạn chụp 20 tấm ảnh trong một buổi đi chơi.

Không nhất thiết phải đăng cả 20 tấm.

Hãy thử chọn năm tấm thể hiện được những khoảnh khắc hoặc góc nhìn khác nhau.

Đánh giá chúng theo các yếu tố:

• Chủ thể có rõ ràng không?
• Khoảnh khắc có phù hợp không?
• Ánh sáng có hỗ trợ nội dung bức ảnh không?
• Bố cục có chi tiết thừa không?
• Có tấm nào gần như trùng nội dung với tấm khác không?

Sau đó, nếu cần, hãy chỉnh nhẹ độ sáng, cân bằng trắng, cắt khung hình và độ tương phản.

Không phải bức ảnh nào cũng cần một bộ màu phức tạp.

Hậu kỳ nên giúp hình ảnh thể hiện rõ hơn điều người chụp muốn truyền tải. Với ảnh tư liệu, báo chí hoặc những bối cảnh yêu cầu tính xác thực, mức độ chỉnh sửa còn phải phù hợp với chuẩn mực của mục đích sử dụng.

8. Lộ trình tự học chụp ảnh trong 30 ngày

Dưới đây là một kế hoạch thực hành tôi đề xuất cho người mới.

Đây là lộ trình học tập tự xây dựng, không phải chương trình chứng nhận hay phương pháp được một nghiên cứu khoa học xác nhận sẽ giúp mọi người thành thạo trong đúng 30 ngày.

Mỗi ngày chỉ cần dành khoảng 15–30 phút. Nếu có thêm thời gian, bạn có thể thử nhiều tình huống hơn.

Mục tiêu không phải chụp thật nhiều, mà là mỗi lần chụp biết mình đang thực hành điều gì.

Tuần 1: Học nhìn ánh sáng

Tuần 2: Học bố cục

Tuần 3: Học lấy nét và phơi sáng

Tuần 4: Tự xây dựng một bộ ảnh nhỏ

Chủ đề bộ ảnh có thể rất gần gũi: một buổi sáng ở quán cà phê, con đường đi làm, một khu chợ, góc phố quen hoặc một chuyến đi cuối tuần.

Không nhất thiết phải đến nơi thật xa mới có ảnh để thực hành.

9. Sau 30 ngày, làm sao biết mình tiến bộ?

Đừng chỉ đếm số ảnh đã chụp.

Một người chụp 500 ảnh chưa chắc đã học được nhiều hơn người chụp 100 ảnh nếu không quan sát và đánh giá kết quả.

Hãy xem lại những tấm ảnh đầu tiên rồi so sánh với ảnh ở tuần cuối.

Bạn có thể tự hỏi:

• Tôi có nhận ra hướng ánh sáng trước khi chụp không?
• Tôi có biết vì sao ảnh bị tối hoặc quá sáng không?
• Tôi có phân biệt được ảnh sai nét với ảnh nhòe do chuyển động không?
• Tôi có chủ động loại bỏ những chi tiết thừa khỏi khung hình không?
• Tôi có thể giải thích vì sao mình chọn một tấm ảnh thay vì tấm khác không?
• Tôi có biết giới hạn nào của thiết bị đang cản trở việc chụp ảnh không?

Nếu trả lời được nhiều câu hỏi hơn so với lúc bắt đầu, đó là một dấu hiệu hữu ích về tiến bộ.

Không cần tất cả ảnh đều đẹp.

Quan trọng hơn là bạn bắt đầu hiểu nguyên nhân của kết quả mình tạo ra.

10. Khi nào người mới thực sự nên mua máy ảnh?

Sau một thời gian thực hành, có thể bạn sẽ nhận thấy chiếc điện thoại hoặc máy ảnh hiện tại không đáp ứng được một số nhu cầu cụ thể.

Đó là thời điểm hợp lý để bắt đầu xem xét thiết bị mới.

Khi cần chụp chủ thể ở xa

Ví dụ, bạn muốn chụp chim, động vật hoang dã hoặc thể thao ở khoảng cách xa.

Một hệ thống máy ảnh hỗ trợ ống kính tele phù hợp có thể mang lại lợi thế đáng kể về góc nhìn, khả năng lấy nét và chất lượng dữ liệu ghi nhận.

Khi cần kiểm soát độ sâu trường ảnh

Nếu muốn tạo hiệu ứng mờ hậu cảnh quang học theo nhiều cách khác nhau, máy ảnh cho phép thay đổi ống kính và khẩu độ có thể hữu ích.

Điện thoại vẫn có thể tạo ảnh chân dung đẹp, nhưng hệ thống quang học và xử lý điện toán có những khác biệt cần hiểu rõ.

Khi thường xuyên chụp trong ánh sáng yếu

Một hệ thống máy ảnh có cảm biến, ống kính và khả năng kiểm soát phơi sáng phù hợp có thể hỗ trợ tốt hơn trong những tình huống thiếu sáng nhất định.

Nhưng trước khi mua, hãy kiểm tra xem vấn đề hiện tại đến từ thiết bị, ánh sáng, rung máy hay cách sử dụng.

Khi cần các tính năng phục vụ công việc

Nếu chụp ảnh sản phẩm, sự kiện hoặc làm nội dung thường xuyên, bạn có thể cần kết nối đèn, micro, điều khiển từ xa, lưu RAW, sử dụng hai thẻ nhớ hoặc những tính năng vận hành khác.

Khi ấy, hãy lựa chọn thiết bị dựa trên quy trình làm việc thực tế.

Không phải mọi người đều cần cùng một bộ máy.

11. Trước khi mua máy, hãy trả lời bảy câu hỏi

1. Tôi muốn chụp chủ đề gì? Gia đình, chân dung, du lịch, phong cảnh, thể thao hay sản phẩm?
2. Thiết bị hiện tại thiếu tính năng gì? Khả năng lấy nét, góc nhìn, chụp thiếu sáng hay điều khiển thủ công?
3. Tôi đã thử khắc phục bằng kỹ thuật chưa? Thay đổi ánh sáng, vị trí, cách giữ máy hoặc thiết lập?
4. Tôi có cần thay đổi ống kính không? Và cần những tiêu cự nào?
5. Tôi có sẵn lòng mang thêm thiết bị không? Đặc biệt khi đi bộ hoặc du lịch cả ngày?
6. Ngân sách cho cả hệ thống là bao nhiêu? Bao gồm ống kính, pin, thẻ nhớ, phụ kiện và lưu trữ?
7. Tôi có thể thuê hoặc mượn máy để thử trước không? Nếu có, hãy thử đúng tình huống thường chụp.

Nếu chưa trả lời rõ được, không cần vội mua.

Chờ thêm một thời gian để hiểu nhu cầu của mình không phải là bỏ lỡ cơ hội học nhiếp ảnh.

Ngược lại, đó có thể là cách tránh mua nhầm thiết bị.

12. Những món phụ kiện nào đáng cân nhắc trước?

Không phải lúc nào giải pháp cũng là mua thân máy mới.

Đôi khi một chiếc chân máy nhỏ phù hợp, tấm phản quang hoặc một nguồn sáng đơn giản đã giúp giải quyết vấn đề cụ thể.

Nếu thường chụp sản phẩm nhỏ, việc bố trí ánh sáng và giữ máy ổn định có thể cải thiện kết quả rõ rệt.

Nếu thường chụp khi đi bộ ngoài trời, một chiếc dây đeo tốt hoặc túi bảo vệ phù hợp có thể giúp sử dụng thiết bị thuận tiện hơn.

Nhưng ngay cả phụ kiện cũng không nên mua theo danh sách có sẵn trên mạng.

Hãy xác định vấn đề trước, rồi mới tìm công cụ giải quyết.

13. Những sai lầm người mới nên tránh

Mua máy theo số megapixel

Megapixel thể hiện độ phân giải, không phản ánh toàn bộ chất lượng hình ảnh.

Kích thước cảm biến, ống kính, ánh sáng, lấy nét và xử lý đều có ảnh hưởng đến kết quả.

Cho rằng chế độ M luôn tốt hơn tự động

Chế độ M cho phép người chụp tự kiểm soát nhiều thông số, nhưng không tự bảo đảm bức ảnh tốt hơn.

Chọn chế độ nào nên phụ thuộc vào tình huống và mức độ kiểm soát cần thiết.

Chụp thật nhiều nhưng không xem lại

Thực hành chỉ có giá trị học tập rõ ràng hơn khi người chụp biết đánh giá kết quả và điều chỉnh cách làm.

Hãy dành thời gian chọn ảnh, tìm lỗi và thử lại.

Chỉ học các công thức bố cục

Quy tắc một phần ba, đường dẫn hoặc bố cục đối xứng là những công cụ tham khảo.

Chúng không thay thế việc lựa chọn chủ thể và quan sát hoàn cảnh.

Quá chú ý đến thiết bị của người khác

Mỗi người có nhu cầu, ngân sách và cách sử dụng khác nhau.

Một hệ thống máy ảnh phù hợp cho nhiếp ảnh thể thao chuyên nghiệp chưa chắc thuận tiện cho người chỉ muốn ghi lại những chuyến du lịch gia đình.

14. Bài thực hành cuối chặng: Chụp một câu chuyện bằng 10 bức ảnh

Để kết thúc chặng nhập môn, hãy thử tạo một bộ ảnh gồm 10 tấm với chủ đề thật gần gũi.

Ví dụ: "Một buổi sáng ở quán cà phê".

Bạn có thể lựa chọn:

1. Một ảnh toàn cảnh giới thiệu không gian.
2. Một ảnh ánh sáng chiếu qua cửa sổ.
3. Một ảnh ly cà phê.
4. Một ảnh chi tiết bàn ghế hoặc vật dụng.
5. Một ảnh hoạt động pha chế, nếu được phép chụp.
6. Một ảnh về con người trong không gian, với sự tôn trọng quyền riêng tư.
7. Một ảnh sử dụng đường dẫn hoặc bố cục đối xứng.
8. Một ảnh chụp cận cảnh.
9. Một ảnh thể hiện khoảnh khắc thay đổi của buổi sáng.
10. Một ảnh kết thúc câu chuyện.

Không cần cố gắng tái hiện chính xác danh sách ấy. Bạn có thể thay đổi tùy điều kiện thực tế.

Sau khi chụp, hãy chọn thứ tự ảnh sao cho người chưa từng đến quán vẫn có thể hình dung một phần không gian và không khí ở đó.

Thử viết một câu chú thích ngắn cho mỗi ảnh.

Nếu không biết viết gì, hãy tự hỏi bức ảnh ấy đang giúp người xem hiểu thêm điều gì.

15. Một điều tôi muốn giữ lại sau chặng nhập môn

Chúng ta vừa đi qua tám bài viết đầu tiên của chuyên mục Nhiếp ảnh.

Từ lịch sử những bức ảnh đầu tiên, sự phát triển của máy ảnh phim và máy kỹ thuật số đến nguyên lý cảm biến, định dạng hình ảnh và cách lựa chọn thiết bị.

Những kiến thức ấy có thể nghe hơi nhiều với người vừa bắt đầu.

Nhưng thực hành không nhất thiết phải phức tạp.

Mỗi ngày, hãy thử chụp một điều gì đó quen thuộc và chú ý thêm một chi tiết mà trước đây mình thường bỏ qua.

Hôm nay nhìn ánh sáng. Ngày mai thử đổi góc chụp. Hôm khác tìm một bố cục đơn giản hơn.

Không cần bức ảnh nào cũng phải đẹp.

Tôi từng tham gia xây dựng và vận hành cộng đồng Yêu Nhiếp Ảnh trong gần ba năm. Đến khi bắt đầu hệ thống lại những kiến thức này trên blog, điều tôi muốn giữ là sự thoải mái của một người có sở thích và muốn tìm hiểu thêm.

Có thể chúng ta học để chụp ảnh gia đình tốt hơn. Có thể để ghi lại những nơi từng đi qua. Cũng có người thích nhiếp ảnh vì tò mò về ống kính, cảm biến và ánh sáng.

Lý do nào cũng đáng để bắt đầu.

Và nếu sau một tháng thực hành, bạn vẫn chưa thấy cần mua máy ảnh mới, điều đó cũng hoàn toàn bình thường.

Chiếc điện thoại đang có vẫn còn rất nhiều điều để khám phá.

16. Bài tiếp theo: Khẩu độ là gì? Vì sao f/1.8 khác f/8?

Từ bài tiếp theo, chúng ta sẽ bắt đầu đi sâu vào những kỹ thuật nền tảng của nhiếp ảnh.

Đầu tiên là khẩu độ.

Vì sao số f nhỏ lại tương ứng với khẩu độ lớn? Tại sao chụp ở f/1.8 có thể khiến hậu cảnh mờ nhiều hơn f/8? Khẩu độ ảnh hưởng đến lượng ánh sáng và độ sắc nét ra sao?

Chúng ta sẽ tìm hiểu qua các ví dụ và bài thực hành cụ thể, thay vì chỉ học thuộc một bảng thông số.

Còn bây giờ, nếu có thời gian, hãy thử thực hiện ngày đầu tiên của lộ trình 30 ngày.

Một chiếc ly. Một ô cửa sổ. Ba hướng ánh sáng.

Thế là đủ để bắt đầu.

Nguồn tham khảo

• Nikon – A Basic Look at the Basics of Exposure. Tư liệu về mối quan hệ giữa khẩu độ, thời gian phơi sáng và ISO.
• Cambridge in Colour – Understanding Camera Exposure. Cơ sở về phơi sáng và cách sử dụng thông số máy ảnh.
• Cambridge in Colour – Understanding Depth of Field. Ảnh hưởng của khẩu độ, khoảng cách lấy nét và điều kiện quan sát đến độ sâu trường ảnh.
• Cambridge in Colour – Understanding Camera Lenses. Tiêu cự, góc nhìn và những yếu tố ảnh hưởng đến rung máy.
• Canon Academy – Photography Guides. Các hướng dẫn nền tảng về thiết bị, ánh sáng, bố cục, chân dung và nhiếp ảnh du lịch.
• Nikon – How to Take Better Photos. Các thói quen thực hành, quan sát bố cục và đánh giá ảnh.
• Cambridge in Colour – Digital Photography Tutorials. Hệ thống bài học về máy ảnh, cảm biến, ánh sáng, lấy nét, hậu kỳ và kỹ thuật nhiếp ảnh.