Độ sâu trường ảnh

Độ sâu trường ảnh hay Depth of Field là phạm vi trong không gian trước và sau điểm lấy nét được cảm nhận là đủ rõ nét trong một bức ảnh.

Độ sâu trường ảnh không có nghĩa tất cả các điểm trong vùng đó đều nét tuyệt đối như nhau. Mặt phẳng lấy nét vẫn là nơi nét chính xác nhất còn những vùng xung quanh chỉ được cảm nhận là đủ rõ trong giới hạn nhất định.

Độ sâu trường ảnh thường được mô tả là mỏng hoặc sâu.

Độ sâu trường ảnh mỏng nghĩa là chỉ một vùng nhỏ quanh điểm lấy nét được cảm nhận là rõ. Đây là kiểu thường thấy trong ảnh chân dung có chủ thể rõ và hậu cảnh mờ.

Độ sâu trường ảnh sâu nghĩa là phạm vi được cảm nhận là rõ rộng hơn từ tiền cảnh đến hậu cảnh. Cách này thường được sử dụng trong phong cảnh kiến trúc hoặc những tình huống cần nhiều lớp trong ảnh cùng rõ.

Khẩu độ là một trong những yếu tố ảnh hưởng lớn đến độ sâu trường ảnh. Trong cùng điều kiện chụp khẩu độ lớn như f/1.8 thường tạo độ sâu trường ảnh mỏng hơn khẩu độ nhỏ như f/8.

Tuy nhiên không nên hiểu rằng độ sâu trường ảnh chỉ phụ thuộc vào khẩu độ.

Khoảng cách lấy nét cũng rất quan trọng. Khi máy ảnh ở gần chủ thể hơn độ sâu trường ảnh thường trở nên mỏng hơn.

Đây là lý do ảnh macro có thể có vùng nét cực kỳ mỏng ngay cả khi người chụp đã khép khẩu khá nhiều.

Tiêu cự cũng ảnh hưởng đến cách độ sâu trường ảnh xuất hiện. Trong những điều kiện so sánh phù hợp tiêu cự dài thường giúp tạo cảm giác vùng nét mỏng hơn và hậu cảnh được tách khỏi chủ thể mạnh hơn.

Tuy nhiên khi so sánh các tiêu cự cần chú ý đến khoảng cách chụp và kích thước chủ thể trong khung hình. Thay đổi tiêu cự thường kéo theo thay đổi vị trí máy ảnh nên không thể chỉ nhìn một thông số riêng lẻ.

Kích thước cảm biến cũng có liên quan đến độ sâu trường ảnh khi so sánh các hệ thống ở cùng góc nhìn và cách bố cục tương đương.

Máy ảnh có cảm biến lớn thường cần sử dụng tiêu cự dài hơn hoặc thay đổi khoảng cách để tạo cùng góc nhìn với cảm biến nhỏ hơn. Những thay đổi này dẫn đến khác biệt về độ sâu trường ảnh.

Vì vậy cách nói đơn giản rằng “full frame luôn xóa phông tốt hơn” chưa mô tả đầy đủ nguyên nhân. Độ sâu trường ảnh là kết quả của cả hệ thống gồm khẩu độ tiêu cự khoảng cách lấy nét cảm biến và bố cục.

Độ sâu trường ảnh cũng khác với bokeh. Depth of Field nói về phạm vi được cảm nhận là rõ còn bokeh nói về cách vùng ngoài nét được thể hiện.

Một bức ảnh có độ sâu trường ảnh mỏng chưa chắc đã có bokeh đẹp. Hình dạng lá khẩu thiết kế quang học khoảng cách hậu cảnh và cấu trúc ánh sáng đều ảnh hưởng đến đặc tính bokeh.

Trong ảnh chân dung người chụp thường sử dụng độ sâu trường ảnh tương đối mỏng để tách chủ thể khỏi hậu cảnh. Tuy nhiên mở khẩu quá lớn có thể khiến chỉ một mắt rõ trong khi mắt còn lại đã nằm ngoài vùng nét nếu khoảng cách chụp rất gần.

Trong ảnh nhóm độ sâu trường ảnh cần đủ để nhiều người nằm ở các khoảng cách khác nhau vẫn được cảm nhận là rõ. Vì vậy khép khẩu thêm thường hợp lý hơn việc luôn sử dụng khẩu độ lớn nhất của