Nhiếp ảnh cơ bản

Nhiếp ảnh cơ bản là tập hợp những kiến thức nền tảng giúp người mới hiểu máy ảnh ghi nhận hình ảnh như thế nào và cách chủ động kiểm soát kết quả khi chụp.

Người mới không cần học mọi thứ về máy ảnh ngay từ đầu. Quan trọng hơn là hiểu một số nguyên lý cốt lõi rồi thực hành đủ nhiều để nhìn thấy chúng trong ảnh thật.

Điểm đầu tiên nên hiểu là ánh sáng. Nhiếp ảnh về bản chất là quá trình ghi nhận ánh sáng nên hướng sáng cường độ màu sắc và độ tương phản đều ảnh hưởng trực tiếp đến hình ảnh.

Sau ánh sáng là phơi sáng.

Phơi sáng liên quan đến lượng ánh sáng được ghi nhận khi chụp và thường được kiểm soát thông qua khẩu độ tốc độ màn trập cùng ISO.

Khẩu độ là độ mở của hệ thống ống kính. Khẩu độ ảnh hưởng đến lượng ánh sáng và độ sâu trường ảnh.

F-number nhỏ như f/1.8 nghĩa là khẩu độ mở lớn hơn f/8. Đây là điểm người mới rất dễ nhầm vì con số và kích thước độ mở thay đổi theo hai hướng ngược nhau.

Tốc độ màn trập xác định thời gian cảm biến nhận ánh sáng.

Tốc độ nhanh giúp đóng băng chuyển động trong khi tốc độ chậm có thể tạo motion blur hoặc ghi lại chuyển động theo cách có chủ đích.

ISO liên quan đến cách tín hiệu từ cảm biến được khuếch đại và xử lý để đạt mức sáng đầu ra mong muốn.

Tăng ISO có thể hữu ích khi thiếu sáng nhưng cũng có thể khiến noise trở nên rõ hơn và ảnh hưởng đến chất lượng hình ảnh.

Ba yếu tố khẩu độ tốc độ màn trập và ISO thường được gọi là tam giác phơi sáng. Đây là mô hình học dễ hiểu nhưng cần nhớ rằng chúng không hoàn toàn giống nhau về mặt vật lý.

Sau phơi sáng người mới nên học lấy nét.

Lấy nét giúp xác định vùng nào trong ảnh được thể hiện rõ nhất. Người chụp cần biết cách chọn điểm lấy nét và lựa chọn chế độ autofocus phù hợp với chủ thể đứng yên hoặc chuyển động.

Độ sâu trường ảnh là phạm vi trước và sau điểm lấy nét được cảm nhận là đủ rõ.

Độ sâu trường ảnh chịu ảnh hưởng bởi khẩu độ tiêu cự khoảng cách lấy nét và nhiều yếu tố khác.

Khái niệm này liên quan đến xóa phông nhưng không hoàn toàn giống xóa phông.

Bokeh cũng là một khái niệm khác. Nó mô tả cách vùng ngoài nét được thể hiện chứ không đơn giản là mức độ hậu cảnh mờ nhiều hay ít.

Một kiến thức nền khác là tiêu cự.

Tiêu cự ảnh hưởng đến góc nhìn và cách người chụp lựa chọn vị trí đứng. Ống kính góc rộng tiêu chuẩn và tele tạo ra những cách thể hiện không gian khác nhau.

Người mới cũng nên hiểu crop factor để biết cùng một tiêu cự sẽ tạo góc nhìn khác nhau như thế nào trên full frame APS-C hoặc Micro Four Thirds.

Crop factor không làm thay đổi tiêu cự vật lý của ống kính. Một ống kính 50 mm vẫn là 50 mm nhưng góc nhìn thu được có thể tương đương với tiêu cự dài hơn trên một hệ cảm biến lớn hơn.

Bố cục giúp người chụp quyết định đưa những gì vào khung hình và đặt chúng ở đâu.

Rule of thirds leading lines symmetry negative space hoặc frame within a frame có thể là những công cụ hữu ích nhưng không phải luật bắt buộc.

Mục tiêu của bố cục là giúp người xem hiểu đâu là chủ thể và mắt nên đi qua hình ảnh theo cách nào.

Người mới cũng nên học cách quan sát hậu cảnh.

Nhiều bức ảnh không hỏng vì chủ thể mà hỏng vì phía sau có cột điện mọc khỏi đầu biển quảng cáo quá sáng hoặc những chi tiết gây mất tập trung.

Chỉ cần kiểm tra bốn góc khung hình trước khi bấm máy đã có thể tránh được khá nhiều lỗi.

Định dạng ảnh cũng là kiến thức nền cần biết.

JPEG phù hợp với nhu cầu sử dụng nhanh và dung lượng tương đối nhỏ. RAW giữ nhiều dữ liệu hơn để hậu kỳ nhưng cần phần mềm xử lý và dung lượng lưu trữ lớn hơn.

RAW không phải một định dạng duy nhất và cũng không phải dữ liệu hoàn toàn chưa được xử lý. Mỗi hãng máy ảnh có thể sử dụng những định dạng RAW khác nhau.

Sau khi hiểu các kiến thức cơ bản người học nên chuyển sang thực hành.

Hãy chụp cùng một chủ thể với nhiều khẩu độ. Chụp vật chuyển động với nhiều shutter speed. Thử nhiều tiêu cự. Thay đổi vị trí đứng. Chụp cùng một cảnh vào những thời điểm ánh sáng khác nhau.

Những bài tập đơn giản này giúp người học thấy ngay kiến thức kỹ thuật ảnh hưởng đến hình ảnh như thế nào.

Nhiếp ảnh cơ bản cũng không nên biến thành cuộc đua thuộc thông số.

Biết f/2.8 cho nhiều ánh sáng hơn f/4 là hữu ích. Nhưng quan trọng hơn là biết khi nào nên dùng f/2.8 và khi nào nên khép xuống f/8.

Tương tự một chiếc máy ảnh có nhiều megapixel hơn không mặc định tạo ra ảnh đẹp hơn. Cảm biến ống kính ánh sáng lấy nét kỹ thuật chụp và xử lý ảnh đều ảnh hưởng đến kết quả.

Người mới cũng không cần mua thiết bị đắt tiền để học các nguyên lý này.

Điện thoại compact DSLR hay mirrorless đều có thể được sử dụng để học ánh sáng bố cục góc nhìn thời điểm và cách kể chuyện bằng hình ảnh.

Tag Nhiếp ảnh cơ bản tổng hợp các bài viết dành cho người mới về ánh sáng phơi sáng khẩu độ tốc độ màn trập ISO lấy nét độ sâu trường ảnh tiêu cự bố cục cảm biến định dạng ảnh và những nguyên lý nền tảng của nhiếp ảnh.