Rút kinh nghiệm là gì? Cách nhìn lại để lần sau làm tốt hơn
Rút kinh nghiệm là quá trình nhìn lại một việc đã xảy ra để hiểu điều gì đã làm tốt điều gì chưa phù hợp và lần sau nên thay đổi như thế nào.
Rút kinh nghiệm không chỉ diễn ra sau thất bại. Một công việc hoàn thành tốt vẫn có thể được xem lại để hiểu vì sao nó hiệu quả và điều gì nên tiếp tục duy trì.
Điểm quan trọng là chuyển trải nghiệm thành thông tin có thể sử dụng. Nếu chỉ nói “lần sau cẩn thận hơn” thì bài học thường quá chung để tạo ra thay đổi thực tế.
Một cách đơn giản là trả lời ba câu hỏi: điều gì đã xảy ra vì sao nó xảy ra và lần sau mình sẽ làm khác điều gì.
Khi nhìn lại cũng cần tách kết quả khỏi cách ra quyết định. Có những việc kết quả tốt nhưng quy trình lại tiềm ẩn nhiều rủi ro. Ngược lại có quyết định hợp lý nhưng kết quả cuối cùng không như mong muốn vì những yếu tố ngoài khả năng kiểm soát.
Trong công việc rút kinh nghiệm có thể được thực hiện sau một dự án buổi họp chiến dịch sự cố hoặc lần triển khai hệ thống. Những điều học được nên được ghi lại thay vì chỉ tồn tại trong trí nhớ của vài người.
Nếu một vấn đề có thể ngăn bằng checklist tài liệu cảnh báo tự động hoặc thay đổi quy trình thì bài học nên được chuyển thành một cải tiến cụ thể.
Rút kinh nghiệm cũng không nên biến thành buổi tìm người chịu lỗi. Khi mọi người chỉ tập trung bảo vệ mình thì rất khó nhìn ra nguyên nhân thật và hệ thống cũng không được cải thiện.
Một buổi retrospective tốt thường quan tâm đến cả điều nên tiếp tục điều nên dừng và điều nên thử khác đi. Như vậy việc nhìn lại không chỉ xoay quanh những điều chưa tốt.
Trong cuộc sống cũng vậy. Sau một quyết định một chuyến đi một cuộc trò chuyện hoặc một trải nghiệm mới mình có thể nhìn lại để hiểu thêm về bản thân và cách mình phản ứng trong tình huống đó.
Giá trị của việc rút kinh nghiệm không nằm ở số lượng bài học được ghi ra mà ở việc có ít nhất một điều được thay đổi trong lần tiếp theo.
Tag Rút kinh nghiệm tổng hợp những bài viết và câu chuyện về nhìn lại trải nghiệm phân tích nguyên nhân cải thiện cách làm retrospective học từ sai lầm và biến bài học thành hành động cụ thể.
