Cardiac Drift là gì? Vì sao nhịp tim tăng dù pace không đổi
Cardiac Drift là cách gọi phổ biến trong chạy bộ cho hiện tượng nhịp tim tăng dần trong một buổi vận động kéo dài dù pace hoặc mức công việc gần như không thay đổi.
Trong tài liệu khoa học hiện tượng rộng hơn thường được gọi là cardiovascular drift.
Cardiovascular drift thường bao gồm nhịp tim tăng dần cùng với sự giảm dần của stroke volume tức lượng máu tim bơm ra trong mỗi nhịp.
Vì vậy cardiac drift không đơn giản là “tim tự nhiên đập nhanh hơn”. Nó là một phần của những điều chỉnh tuần hoàn xảy ra khi cơ thể tiếp tục vận động trong thời gian dài.
Một ví dụ dễ hình dung là người chạy giữ pace 6:30 phút/km trong một buổi easy run.
Ở đầu buổi nhịp tim có thể là 135 bpm nhưng sau một thời gian vẫn giữ gần cùng pace thì nhịp tim tăng lên 145 bpm.
Sự chênh lệch đó có thể là biểu hiện của cardiac drift.
Tuy nhiên không nên nhìn thấy nhịp tim tăng rồi lập tức kết luận cơ thể đang gặp vấn đề.
Nhịp tim trong thực tế chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố như nhiệt độ độ ẩm thời gian vận động tình trạng nước trong cơ thể mức độ mệt và cường độ tập luyện.
Nhiệt độ là một yếu tố quan trọng.
Khi cơ thể nóng lên hệ tuần hoàn phải đồng thời hỗ trợ cơ đang vận động và quá trình điều hòa nhiệt.
Trong điều kiện nóng cardiovascular drift thường rõ hơn so với môi trường mát.
Mất nước cũng có thể làm hiện tượng này mạnh hơn.
Khi lượng nước mất qua mồ hôi tăng thể tích tuần hoàn và khả năng duy trì stroke volume có thể bị ảnh hưởng khiến nhịp tim phải thay đổi để đáp ứng nhu cầu của cơ thể.
Tuy nhiên cardiac drift không đồng nghĩa với mất nước.
Ngay cả khi được cung cấp nước phù hợp người tập vẫn có thể xuất hiện một mức cardiovascular drift trong vận động kéo dài.
Đây là điểm quan trọng vì nhiều người thấy nhịp tim tăng rồi mặc định rằng mình chỉ cần uống thêm nước.
Nước có thể là một phần của câu chuyện nhưng không phải lúc nào cũng là toàn bộ câu chuyện.
Thời gian vận động cũng có ảnh hưởng.
Một buổi chạy 20 phút và một buổi chạy 2 giờ có thể tạo phản ứng nhịp tim rất khác dù một phần pace tương đối giống nhau.
Cardiac drift vì vậy thường đáng chú ý hơn trong long run marathon đạp xe đường dài hoặc những hoạt động sức bền kéo dài.
Trong chạy trail hiện tượng này còn khó đọc hơn vì địa hình liên tục thay đổi.
Nhịp tim tăng có thể đến từ cardiac drift nhưng cũng có thể đơn giản vì người chạy vừa bước vào một đoạn leo dài.
Đây là lý do muốn đánh giá drift cần cố gắng so sánh những giai đoạn có mức công việc tương đối tương đồng.
Pace và heart rate cần được xem cùng nhau.
Nếu pace gần như không đổi nhưng nhịp tim tăng dần thì có dấu hiệu của sự tách rời giữa tốc độ và phản ứng tim mạch.
Nếu nhịp tim tăng vì pace cũng tăng tương ứng thì đó chưa phải là ví dụ tốt của cardiac drift.
Một số nền tảng tập luyện sử dụng khái niệm aerobic decoupling để so sánh mối quan hệ giữa nhịp tim và pace hoặc power giữa các phần của một buổi tập.
Hai khái niệm liên quan nhưng không nên xem là hoàn toàn giống nhau.
Cardiac drift mô tả hiện tượng sinh lý còn decoupling thường là cách sử dụng dữ liệu để định lượng sự thay đổi trong mối quan hệ giữa đầu ra vận động và nhịp tim.
Cardiac drift cũng có ý nghĩa khi tập theo Heart Rate Zones.
Một người có thể bắt đầu buổi easy run ở Zone 2 nhưng sau một thời gian nhịp tim dần vượt khỏi vùng đó dù pace vẫn giữ nguyên.
Nếu mục tiêu của buổi tập là kiểm soát cường độ người chạy có thể cần giảm pace để giữ nhịp tim trong khoảng mong muốn.
Điều này thường dễ nhận thấy trong những ngày nóng.
Pace Zone 2 vào một buổi sáng mát có thể nhanh hơn đáng kể so với pace cần thiết để giữ cùng mức nhịp tim vào một buổi trưa nóng.
Vì vậy không nên coi pace Zone 2 là một con số cố định.
Người chạy cũng không cần cố loại bỏ hoàn toàn cardiac drift.
Một mức thay đổi nhịp tim trong vận động kéo dài có thể là phản ứng sinh lý bình thường.
Điều hữu ích hơn là theo dõi mức drift trong những điều kiện tương đối giống nhau và quan sát xu hướng qua thời gian.
Nếu cùng một tuyến đường cùng mức cường độ và điều kiện gần tương đương nhưng sau một thời gian tập luyện nhịp tim ổn định hơn thì đó có thể là một tín hiệu đáng quan sát về khả năng duy trì vận động.
Tuy nhiên không nên sử dụng cardiac drift như chỉ số duy nhất để đánh giá aerobic fitness.
Pace thời gian vận động cảm giác gắng sức nhịp thở khối lượng tập luyện khả năng phục hồi và nhiều dữ liệu khác vẫn cần được xem cùng nhau.
Đồng hồ chạy bộ cũng có thể tạo ra dữ liệu sai.
Cảm biến nhịp tim cổ tay đôi khi bị ảnh hưởng bởi chuyển động độ chặt của dây nhiệt độ da hoặc cadence lock.
Nếu biểu đồ nhịp tim thay đổi bất thường nên kiểm tra chất lượng dữ liệu trước khi phân tích cardiac drift.
Chest strap có thể hữu ích khi người chạy muốn quan sát phản ứng nhịp tim chi tiết hơn trong các buổi tập mà dữ liệu heart rate đóng vai trò quan trọng.
Một cách đơn giản để quan sát cardiac drift là chọn một buổi chạy steady hoặc easy tương đối dài rồi xem mối quan hệ giữa pace và nhịp tim ở phần đầu với phần sau.
Nên thực hiện trên địa hình tương đối ổn định và ghi chú thêm thời tiết nhiệt độ cảm giác cơ thể cùng lượng nước sử dụng.
Đừng chỉ nhìn con số cuối cùng.
Một buổi chạy có drift lớn trong ngày nóng không thể được so sánh trực tiếp với một buổi chạy tương tự trong thời tiết mát rồi kết luận thể lực đã giảm.
Bối cảnh luôn quan trọng.
Nếu xuất hiện đau ngực chóng mặt ngất khó thở bất thường hoặc cảm giác tim đập bất thường thì không nên xem đó đơn giản là cardiac drift của một buổi chạy dài.
Tag Cardiac Drift tổng hợp các bài viết và kinh nghiệm về cardiovascular drift heart rate drift aerobic decoupling nhịp tim Zone 2 long run nhiệt độ mất nước pace và cách đọc dữ liệu tim mạch trong tập luyện chạy bộ.
