Lộ trình học nhiếp ảnh cho người mới từ cơ bản đến thực hành
Lộ trình học nhiếp ảnh là cách sắp xếp kiến thức và kỹ năng theo một thứ tự hợp lý để người mới biết nên học gì trước và học gì sau.
Nhiếp ảnh có rất nhiều khái niệm như khẩu độ tốc độ màn trập ISO tiêu cự cảm biến lấy nét bố cục màu sắc và hậu kỳ.
Nếu học tất cả cùng lúc người mới rất dễ rơi vào tình trạng biết nhiều thuật ngữ nhưng chưa hiểu cách chúng liên kết với nhau.
Một lộ trình tốt nên bắt đầu từ những nguyên lý trực tiếp ảnh hưởng đến việc tạo ra một bức ảnh.
Bước đầu tiên là hiểu ánh sáng. Nhiếp ảnh về bản chất là quá trình ghi lại ánh sáng nên trước khi quan tâm đến thiết bị người học cần biết ánh sáng mạnh yếu hướng sáng độ tương phản và màu sắc ảnh hưởng đến hình ảnh như thế nào.
Sau đó nên học về phơi sáng và ba thông số thường được sử dụng để kiểm soát hình ảnh gồm khẩu độ tốc độ màn trập và ISO.
Khẩu độ giúp người học hiểu lượng ánh sáng đi qua ống kính và độ sâu trường ảnh.
Tốc độ màn trập giúp hiểu cách máy ảnh ghi lại chuyển động. Tốc độ nhanh có thể đóng băng chuyển động trong khi tốc độ chậm có thể tạo motion blur.
ISO giúp người học hiểu cách máy ảnh xử lý tín hiệu khi lượng ánh sáng thu được chưa đủ cho kết quả mong muốn.
Khi đã hiểu ba yếu tố này người học nên thực hành chế độ Aperture Priority Shutter Priority và Manual để thấy chúng thay đổi ảnh như thế nào trong thực tế.
Bước tiếp theo là học lấy nét. Một bức ảnh có bố cục đẹp nhưng chủ thể chính bị mất nét vẫn rất khó cứu bằng hậu kỳ.
Người học nên hiểu autofocus single AF continuous AF vùng lấy nét điểm lấy nét và cách lựa chọn điểm cần nét trong khung hình.
Sau đó có thể học sâu hơn về độ sâu trường ảnh. Đây là lúc các kiến thức về khẩu độ tiêu cự khoảng cách chụp và kích thước cảm biến bắt đầu kết nối với nhau.
Khi đã kiểm soát được phơi sáng và lấy nét thì nên chuyển sang bố cục.
Những nguyên tắc như rule of thirds leading lines frame within a frame negative space symmetry hoặc layering có thể giúp người mới xây dựng khung hình có chủ đích hơn.
Tuy nhiên bố cục không phải tập hợp những luật bắt buộc. Những nguyên tắc này nên được xem là công cụ giúp người học hiểu vì sao mắt người chú ý đến một vùng nhất định trong ảnh.
Sau bố cục nên học về tiêu cự và ống kính.
Ống kính góc rộng tele và tiêu cự tiêu chuẩn không chỉ thay đổi mức độ phóng đại mà còn ảnh hưởng đến góc nhìn cách người chụp đứng và cách không gian được thể hiện trong ảnh.
Đây cũng là lúc nên tìm hiểu sự khác nhau giữa full frame APS-C và Micro Four Thirds để hiểu crop factor và cách tiêu cự tạo ra góc nhìn tương đương trên từng hệ thống.
Sau khi đã kiểm soát máy ảnh người học nên dành nhiều thời gian hơn cho thực hành theo chủ đề.
Có thể chọn một thể loại như chân dung đường phố phong cảnh du lịch thể thao hoặc ảnh đời thường rồi chụp liên tục trong một khoảng thời gian.
Học nhiếp ảnh bằng cách chỉ đọc lý thuyết thường tiến bộ khá chậm. Mỗi khái niệm nên được biến thành một bài tập có thể nhìn thấy kết quả.
Ví dụ khi học khẩu độ hãy chụp cùng một chủ thể ở f/2 f/4 f/8 và f/11.
Khi học shutter speed hãy thử chụp một người đang chạy ở 1/30 1/125 1/500 và 1/1000 giây.
Khi học tiêu cự hãy chụp cùng một chủ thể bằng góc rộng và tele rồi thay đổi vị trí đứng để giữ kích thước chủ thể gần giống nhau.
Những bài tập như vậy giúp kiến thức trở thành kinh nghiệm thị giác thay vì chỉ còn là con số.
Sau khi đã có ảnh để đánh giá người học có thể bắt đầu tìm hiểu RAW JPEG và hậu kỳ.
Hậu kỳ cơ bản nên bắt đầu từ exposure white balance highlight shadow contrast crop và color trước khi đi vào những kỹ thuật chỉnh sửa phức tạp hơn.
Mục tiêu của hậu kỳ không phải cứu mọi lỗi khi chụp. Nó là bước tiếp theo để hoàn thiện hình ảnh dựa trên dữ liệu đã được ghi lại.
Một kỹ năng quan trọng khác là đọc lại ảnh của chính mình.
Thay vì chỉ hỏi ảnh đẹp hay xấu người học có thể hỏi chủ thể có rõ không ánh sáng có phù hợp không bố cục dẫn mắt về đâu hậu cảnh có gây nhiễu không và mình muốn thay đổi gì nếu được chụp lại.
Việc xem ảnh của những nhiếp ảnh gia khác cũng rất hữu ích nhưng nên cố phân tích ánh sáng bố cục tiêu cự và thời điểm thay vì chỉ cố sao chép màu ảnh.
Không cần mua nhiều thiết bị ngay khi bắt đầu.
Một máy ảnh một ống kính phù hợp và vài tháng thực hành thường giúp người mới hiểu mình thực sự cần gì tốt hơn việc đọc hàng chục bảng thông số rồi mua thiết bị trước khi biết mình thích chụp thể loại nào.
Lộ trình học nhiếp ảnh cũng không phải đường thẳng tuyệt đối. Người học có thể quay lại khẩu độ sau khi học chân dung hoặc hiểu tiêu cự sâu hơn sau một thời gian chụp đường phố.
Điều quan trọng là mỗi vòng học mới phải giúp kiến thức cũ trở nên rõ hơn.
Một lộ trình cơ bản có thể hình dung theo thứ tự: ánh sáng → phơi sáng → lấy nét → độ sâu trường ảnh → bố cục → tiêu cự và ống kính → thực hành theo thể loại → hậu kỳ → đánh giá ảnh → xây dựng phong cách cá nhân.
Tag Lộ trình học nhiếp ảnh tổng hợp các bài hướng dẫn theo từng bước dành cho người mới từ kiến thức nền về ánh sáng máy ảnh phơi sáng lấy nét bố cục ống kính đến thực hành hậu kỳ và phát triển tư duy nhiếp ảnh.
