Tập thể dục

Tập thể dục là hoạt động vận động có chủ đích nhằm cải thiện sức khỏe thể lực và khả năng vận động thông qua aerobic sức mạnh linh hoạt và thăng bằng.
Chạy bộ buổi sáng hay buổi chiều, lúc nào tốt hơn?
Chạy bộ buổi sáng hay chiều tốt hơn? Cùng Mãnh Tử Nha tìm hiểu lợi ích, giấc ngủ, thời tiết và cách chọn giờ chạy phù hợp với cuộc sống.
Muốn bắt đầu chạy bộ, hãy thử đi bộ trước
Muốn bắt đầu chạy bộ nhưng sợ nhanh mệt? Cùng Mãnh Tử Nha tìm hiểu cách đi bộ, xen kẽ chạy nhẹ và xây dựng thói quen vận động phù hợp mỗi ngày.
100 bí quyết dưỡng sinh của người Trung Hoa xưa
Trung Hoa là cái nôi văn hóa lịch sử của khu vực nên những thành tựu y học của họ cũng phát triển rất mạnh mẽ. Đây là 100 bí quyết dưỡng sinh cổ xưa được truyền lại cho đến nay.

Tập thể dục là gì? Cách vận động đúng và duy trì lâu dài

Tập thể dục là những hoạt động vận động có chủ đích được thực hiện để cải thiện hoặc duy trì sức khỏe thể lực và khả năng vận động.

Nó có thể rất đơn giản.

Đi bộ.

Chạy bộ.

Đạp xe.

Bơi.

Tập sức mạnh.

Kéo giãn.

Hoặc tập các bài thăng bằng.

Không phải cứ đổ thật nhiều mồ hôi mới được gọi là tập thể dục.

Mức vận động phù hợp phụ thuộc vào tuổi tình trạng sức khỏe thể lực hiện tại mục tiêu và khả năng phục hồi của từng người.

Một cách hữu ích để hiểu exercise là chia thành một số nhóm chính.

Aerobic Exercise là các hoạt động sử dụng những nhóm cơ lớn trong thời gian tương đối liên tục và làm tăng nhịp tim cũng như nhu cầu hô hấp.

Ví dụ:

Đi bộ nhanh.

Chạy bộ.

Đạp xe.

Bơi.

Khiêu vũ.

Aerobic exercise giúp phát triển khả năng tim phổi và sức bền.

Strength Training tập trung vào việc tạo lực chống lại một dạng resistance.

Resistance có thể đến từ:

Trọng lượng cơ thể.

Tạ.

Dây kháng lực.

Máy tập.

Hoặc một dạng lực cản phù hợp khác.

Mục tiêu không chỉ là làm cơ to hơn.

Strength training còn liên quan tới sức mạnh khả năng thực hiện hoạt động hằng ngày và duy trì chức năng vận động.

Flexibility Exercise tập trung vào khả năng vận động của cơ và khớp qua phạm vi phù hợp.

Kéo giãn là một ví dụ quen thuộc.

Nhưng flexibility không nên được hiểu là càng dẻo càng tốt.

Khả năng vận động phải phù hợp với yêu cầu của cơ thể và hoạt động.

Balance Exercise giúp rèn luyện khả năng kiểm soát tư thế và giữ thăng bằng.

Nó đặc biệt quan trọng khi tuổi tăng nhưng cũng hữu ích với người chơi thể thao.

Nhiều hoạt động kết hợp nhiều nhóm cùng lúc.

Chạy bộ chủ yếu là aerobic nhưng vẫn tạo tải lên hệ cơ xương.

Yoga có thể kết hợp flexibility balance và strength.

Leo núi hoặc chạy trail cần sức bền sức mạnh thăng bằng và khả năng phối hợp.

Vì vậy không cần cố xếp mọi bài tập vào duy nhất một ô.

Một chương trình tập luyện tốt thường có sự kết hợp.

Frequency là tần suất tập.

Intensity là cường độ.

Time là thời lượng.

Type là loại hoạt động.

Bốn yếu tố này thường được dùng như một cách đơn giản để suy nghĩ về kế hoạch tập luyện.

Nếu thay đổi một yếu tố thì tổng tải tập luyện cũng có thể thay đổi.

Ví dụ chạy 30 phút rất nhẹ khác với chạy 30 phút ở cường độ cao.

Cùng thời lượng.

Khác tải.

Đây là lý do chỉ đếm số phút tập chưa đủ để hiểu toàn bộ chương trình.

Cường độ có thể được ước lượng bằng nhiều cách.

Một cách rất đơn giản là Talk Test.

Ở cường độ vừa nhiều người vẫn có thể nói thành câu nhưng sẽ khó hát thoải mái.

Ở cường độ cao việc nói thành câu dài trở nên khó hơn.

Đây chỉ là một công cụ thực tế chứ không phải phép đo chính xác tuyệt đối.

Một cách khác là sử dụng RPE hay Rate of Perceived Exertion.

Người tập tự đánh giá mức độ gắng sức.

Heart rate cũng có thể được sử dụng.

Nhưng công thức nhịp tim tối đa và các vùng nhịp tim chỉ là ước lượng.

Không nên coi một con số cố định trên đồng hồ là giới hạn chính xác cho mọi người.

Khả năng tập luyện của mỗi người khác nhau.

Progressive Overload là một nguyên tắc quan trọng trong tập luyện.

Cơ thể cần một mức kích thích đủ để thích nghi.

Khi khả năng tăng lên tải tập luyện cũng có thể được điều chỉnh dần.

Nhưng progressive overload không đồng nghĩa:

Mỗi buổi đều phải tập nặng hơn buổi trước.

Tiến bộ có thể đến từ nhiều yếu tố.

Thêm repetition.

Thêm resistance.

Tăng thời lượng.

Tăng khoảng cách.

Cải thiện kỹ thuật.

Hoặc thực hiện cùng workload với mức gắng sức thấp hơn.

Một nguyên tắc khác là recovery.

Tập luyện tạo stimulus.

Thích nghi xảy ra trong quá trình cơ thể phục hồi.

Nếu tải liên tục vượt quá khả năng phục hồi hiệu suất có thể giảm và nguy cơ chấn thương hoặc kiệt sức có thể tăng.

Vì vậy nghỉ không phải phần đối lập với tập luyện.

Nghỉ là một phần của tập luyện.

Điều này đặc biệt quan trọng với người mới.

Một sai lầm phổ biến là bắt đầu quá mạnh vì đang có nhiều động lực.

Tuần đầu chạy mỗi ngày.

Tuần thứ hai tăng quãng đường.

Tuần thứ ba bắt đầu đau.

Sau đó nghỉ luôn ba tháng.

Kế hoạch ít tham vọng hơn nhưng duy trì được thường có giá trị hơn một tuần tập cực kỳ hăng.

Consistency thường quan trọng hơn một vài buổi tập xuất sắc.

Điều này không có nghĩa phải tập mỗi ngày.

Nó có nghĩa xây một nhịp vận động có thể duy trì qua nhiều tuần nhiều tháng và nhiều năm.

Một số người phù hợp với ba buổi mỗi tuần.

Người khác có thể vận động nhẹ hằng ngày nhưng chỉ có vài buổi tập chính.

Không có một lịch duy nhất đúng cho tất cả.

Đây cũng là ranh giới giữa tập thể dục và tập thể dục mỗi ngày.

Tập thể dục là khái niệm rộng.

Tập thể dục mỗi ngày nói nhiều hơn về cách hình thành thói quen vận động đều đặn.

Hai chủ đề liên quan nhưng không giống nhau.

Khởi động có thể giúp cơ thể chuyển dần từ trạng thái nghỉ sang hoạt động.

Một warm-up thường nên liên quan tới bài tập sắp thực hiện.

Ví dụ trước khi chạy có thể bắt đầu bằng đi bộ hoặc chạy rất nhẹ rồi tăng dần.

Không nhất thiết phải có một routine giống nhau cho mọi môn thể thao.

Cool-down có thể được sử dụng để giảm dần cường độ sau tập.

Nhưng không nên thần thánh hóa một vài phút cool-down như cách chắc chắn loại bỏ đau cơ.

Đau cơ sau tập phụ thuộc nhiều yếu tố và không thể được giải quyết bằng một thủ thuật duy nhất.

DOMS là cảm giác đau hoặc khó chịu ở cơ xuất hiện sau một số dạng vận động không quen thuộc hoặc tải cao.

Nó không phải bằng chứng bắt buộc rằng buổi tập hiệu quả.

Không đau không có nghĩa tập vô ích.

Đây là một hiểu nhầm khá phổ biến.

Mục tiêu của tập luyện không phải tìm đau.

Mục tiêu là tạo adaptation phù hợp.

Mồ hôi cũng không phải thước đo trực tiếp của lượng mỡ đã đốt.

Mồ hôi chủ yếu giúp cơ thể điều hòa nhiệt.

Một người có thể đổ rất nhiều mồ hôi trong môi trường nóng dù workout không quá nặng.

Ngược lại một buổi tập trong môi trường mát có thể ít mồ hôi hơn nhưng vẫn tạo tải đáng kể.

Không nên đánh giá workout chỉ qua lượng mồ hôi.

Calorie cũng không nên là thước đo duy nhất.

Tập luyện mang lại nhiều adaptation hơn việc tiêu hao năng lượng.

Sức bền.

Sức mạnh.

Khả năng vận động.

Phối hợp.

Thăng bằng.

Và nhiều thay đổi sinh lý khác.

Con số calorie trên thiết bị đeo cũng chỉ là một ước lượng.

Không nên coi nó là phép đo tuyệt đối chính xác.

Wearable như đồng hồ thể thao có thể rất hữu ích.

Nó có thể giúp theo dõi:

Thời gian.

Khoảng cách.

Nhịp tim.

Pace.

Frequency.

Và một số chỉ số khác.

Nhưng thiết bị chỉ hỗ trợ.

Nó không thay thế cảm nhận cơ thể hoặc đánh giá chuyên môn khi cần.

Một con số recovery thấp trên đồng hồ không tự động có nghĩa cơ thể đang gặp vấn đề.

Một con số đẹp cũng không bảo đảm mọi thứ đều ổn.

Đây là dữ liệu để tham khảo cùng context.

Exercise và Physical Activity cũng nên được phân biệt.

Physical Activity là khái niệm rộng hơn.

Đi bộ tới cửa hàng.

Làm việc nhà.

Đi cầu thang.

Làm vườn.

Đều là physical activity.

Exercise thường có tính chủ đích cấu trúc hoặc hướng tới một mục tiêu thể lực rõ hơn.

Tuy nhiên với sức khỏe tổng thể cả hai đều có giá trị.

Điều này rất quan trọng với người ngồi làm việc nhiều.

Một giờ tập không biến 10 giờ ngồi bất động thành một ngày vận động hoàn hảo.

Việc tăng hoạt động trong ngày cũng đáng quan tâm.

Có thể bắt đầu bằng những việc đơn giản.

Đi bộ thêm.

Đứng dậy thường xuyên.

Đi cầu thang khi phù hợp.

Đi bộ khi gọi điện.

Không phải mọi hoạt động có lợi đều cần gọi là workout.

Mục tiêu cũng quyết định cách tập.

Người muốn chạy 5 km có chương trình khác người muốn tăng strength.

Người muốn hoàn thành marathon khác người chỉ muốn vận động để giảm thời gian ngồi.

Người tập để chơi thể thao khác người đang phục hồi chức năng.

Không nên lấy chương trình của người khác rồi mặc định phù hợp với mình.

Specificity là một nguyên tắc quan trọng.

Cơ thể thích nghi theo loại stimulus nhận được.

Nếu muốn chạy tốt hơn cần có tập chạy phù hợp.

Nếu muốn mạnh hơn cần có resistance training phù hợp.

Nếu muốn cải thiện một kỹ năng thể thao cần luyện kỹ năng đó.

Tuy nhiên cross-training vẫn có thể bổ trợ.

Ví dụ strength training có thể hỗ trợ runner.

Đạp xe có thể bổ sung aerobic volume với impact khác chạy bộ.

Nhưng activity bổ trợ không hoàn toàn thay thế specificity.

Individualization cũng rất quan trọng.

Hai người cùng tuổi có thể có fitness rất khác nhau.

Một pace dễ của người này có thể là pace rất nặng của người khác.

Một bài squat đơn giản với người này có thể quá khó với người khác.

Do đó programme nên dựa vào khả năng thực tế thay vì chỉ nhìn tuổi hoặc giới tính.

Sleep ảnh hưởng lớn tới khả năng phục hồi.

Tập luyện không thể tách hoàn toàn khỏi giấc ngủ.

Nếu một người liên tục thiếu ngủ việc cố tăng workload có thể không phải lựa chọn tốt.

Tương tự nutrition hydration stress và workload công việc cũng ảnh hưởng khả năng phục hồi.

Cơ thể không biết stress đến từ phòng gym hay deadline.

Nó vẫn phải xử lý tổng stress.

Đây là lý do chương trình tập luyện cần có tính linh hoạt.

Một tuần công việc đặc biệt nặng có thể cần giảm training load.

Điều đó không phải bỏ cuộc.

Đó là điều chỉnh theo thực tế.

Tập luyện không nên là hình phạt.

Nếu một chương trình khiến người tập luôn cảm thấy mình thất bại vì bỏ lỡ một buổi thì rất khó duy trì lâu dài.

Một cách suy nghĩ khác hữu ích hơn là:

Tuần này mình có thể vận động thế nào để phù hợp với cuộc sống hiện tại?

Điều này giúp biến exercise thành một phần của cuộc sống thay vì một dự án ngắn hạn.

Tracking có thể hỗ trợ việc duy trì.

Không cần quá phức tạp.

Có thể ghi:

Ngày tập.

Loại bài tập.

Thời lượng.

Cảm nhận.

Khoảng cách.

Hoặc một vài metric phù hợp với mục tiêu.

Mục tiêu của tracking là nhìn pattern.

Không phải tạo thêm một công việc hành chính sau mỗi buổi tập.

Progress cũng không phải lúc nào cũng tuyến tính.

Có tuần chạy nhanh hơn.

Có tuần chậm hơn.

Có ngày nâng nặng hơn.

Có ngày cơ thể mệt.

Xu hướng dài hạn thường quan trọng hơn một buổi đơn lẻ.

Điều này rất giống đọc dữ liệu.

Đừng kết luận cả trend từ một datapoint.

Rest Day không bắt buộc phải nằm yên cả ngày.

Tùy người và chương trình có thể thực hiện những hoạt động nhẹ như đi bộ hoặc mobility.

Nhưng cũng không cần biến mọi ngày nghỉ thành một workout khác có tên “active recovery”.

Đôi khi nghỉ là nghỉ.

Và điều đó hoàn toàn ổn.

Chấn thương không nên được tự chẩn đoán chỉ từ một bài viết trên Internet.

Cảm giác mỏi nhẹ sau tập và đau bất thường không phải cùng một thứ.

Nếu có đau ngực ngất khó thở bất thường đau dữ dội hoặc những triệu chứng đáng lo khác cần dừng hoạt động và tìm hỗ trợ y tế phù hợp.

Nếu đau cơ xương kéo dài tái diễn hoặc làm thay đổi dáng vận động cũng nên được đánh giá thay vì cố tập xuyên qua.

Không có huy chương nào cho việc phớt lờ cơ thể.

Người mới tập không cần bắt đầu bằng chương trình phức tạp.

Một cách đơn giản là chọn hoạt động mình có khả năng duy trì.

Ví dụ:

Đi bộ.

Chạy nhẹ.

Đạp xe.

Bơi.

Tập strength cơ bản.

Sau đó tăng dần theo khả năng.

Không cần mua đủ thiết bị trước khi bắt đầu.

Không cần đợi thứ Hai.

Không cần đợi đầu tháng.

Và càng không cần đợi đến lúc có động lực hoàn hảo.

Thói quen thường được xây bằng những hành động đủ nhỏ để lặp lại.

Tập thể dục mỗi ngày cũng không nhất thiết có nghĩa mỗi ngày phải có một workout chính thức.

Một ngày có thể chạy.

Một ngày strength.

Một ngày đi bộ nhẹ.

Một ngày mobility.

Một ngày nghỉ.

Điều quan trọng là nhìn tổng thể workload và recovery.

Với người thích chạy bộ việc chỉ chạy mà bỏ qua hoàn toàn strength mobility hoặc recovery cũng có thể tạo ra một chương trình thiếu cân bằng.

Ngược lại không phải runner nào cũng cần tập gym theo kiểu bodybuilder.

Bài tập bổ trợ phải phục vụ mục tiêu.

Một câu hỏi rất đơn giản trước khi chọn workout là:

Tôi đang muốn cải thiện điều gì?

Sau đó mới hỏi:

Bài tập này có giúp điều đó không?

Tôi có đủ khả năng phục hồi không?

Tôi có thể duy trì nó lâu dài không?

Nếu một kế hoạch trông rất khoa học nhưng không phù hợp với cuộc sống thì khả năng nó được thực hiện đủ lâu sẽ thấp.

Consistency không phải một metric hào nhoáng.

Nhưng nó thường là thứ biến kế hoạch thành kết quả.

Tập thể dục không cần trở thành cuộc thi với người khác.

Có thể theo dõi pace.

Km.

Weight.

Repetition.

Nhưng cuối cùng dữ liệu hữu ích nhất thường là:

Mình có khỏe hơn và làm được nhiều hơn so với chính mình trước đây không?

Đó là một câu hỏi đủ đơn giản để theo rất lâu.

Tag Tập thể dục tổng hợp các bài viết và kiến thức về exercise aerobic strength training vận động thói quen tập luyện phục hồi chạy bộ đi bộ và cách xây dựng một lối sống vận động phù hợp có thể duy trì lâu dài.

Giới thiệu

Tìm kiếm Google

Liên kết

Mạng thư viện
Quà tặng con gái và con trai
Dotgrid Planner 2023
Mua hàng tại amazone
Bàn phím cơ