DSLR, Mirrorless và điện thoại: Chúng khác nhau ở đâu?

Xem nhanh:
- 1. DSLR, mirrorless và điện thoại đều là những thiết bị chụp ảnh kỹ thuật số
- 2. Máy ảnh DSLR là gì?
- 3. Máy ảnh mirrorless là gì?
- 4. Camera điện thoại hoạt động như thế nào?
- 5. DSLR và mirrorless có khác biệt về chất lượng ảnh không?
- 6. Cảm biến lớn có luôn chụp ảnh đẹp hơn cảm biến nhỏ?
- 7. Vì sao máy ảnh ống kính rời có lợi thế khi chụp chủ thể ở xa?
- 8. So sánh DSLR, mirrorless và điện thoại
- 9. Người mới học nhiếp ảnh nên bắt đầu bằng thiết bị nào?
- 10. Năm câu hỏi nên trả lời trước khi mua máy ảnh
- 11. Những hiểu nhầm phổ biến khi so sánh máy ảnh
- 12. Bài thực hành: Chụp cùng một cảnh bằng hai thiết bị
- 13. Một chiếc máy ảnh tốt nên khiến chúng ta muốn chụp nhiều hơn
- 14. Bài tiếp theo: Cảm biến máy ảnh là gì?
- Nguồn tham khảo
Có một câu hỏi tôi nghĩ khá nhiều người từng gặp khi bắt đầu quan tâm đến nhiếp ảnh.
Đang có một chiếc điện thoại chụp ảnh khá tốt, vậy có cần mua thêm máy ảnh không?
Nếu mua thì chọn DSLR hay mirrorless? Máy nào chụp đẹp hơn? Máy nào dễ sử dụng? Và chiếc máy ảnh có giá vài chục triệu đồng liệu có luôn tạo ra bức ảnh đẹp hơn điện thoại?
Nghe có vẻ đơn giản, nhưng câu trả lời còn tùy vào cách mỗi người sử dụng.
Chẳng hạn, bạn thích chụp ảnh gia đình, ghi lại những chuyến du lịch hay chụp vài tấm hình ở quán cà phê. Chiếc điện thoại trong túi có thể đã đáp ứng rất tốt.
Nhưng nếu muốn chụp chim ở xa, vận động viên đang thi đấu hoặc chân dung với khả năng kiểm soát ánh sáng và độ sâu trường ảnh cao hơn, một hệ thống máy ảnh ống kính rời có thể đem đến nhiều lựa chọn hơn.
Vậy sự khác biệt thực sự nằm ở đâu?
Chúng ta hãy bắt đầu từ bên trong những chiếc máy ảnh, thay vì nhìn vào kích thước hay giá bán của chúng.
1. DSLR, mirrorless và điện thoại đều là những thiết bị chụp ảnh kỹ thuật số
Trước hết, cần hiểu rằng ba nhóm thiết bị này không khác nhau hoàn toàn về nguyên lý tạo ảnh.
Chúng đều sử dụng hệ thống quang học để đưa ánh sáng từ cảnh vật đến cảm biến điện tử. Tín hiệu từ cảm biến sau đó được đọc, chuyển đổi và xử lý để tạo ra dữ liệu hình ảnh.
Trong bài trước, chúng ta đã tìm hiểu đường đi cơ bản của ánh sáng: từ ống kính, qua cơ chế điều chỉnh phơi sáng đến cảm biến.
Điểm khác biệt lớn giữa DSLR, mirrorless và điện thoại nằm ở cách thiết kế hệ thống quang học, cơ chế ngắm ảnh, kích thước cảm biến, khả năng thay đổi ống kính và phương pháp xử lý hình ảnh.
Đặc biệt, DSLR và mirrorless là hai cách thiết kế máy ảnh, không phải hai loại cảm biến đối lập nhau.
Một máy DSLR và một máy mirrorless hoàn toàn có thể sử dụng cảm biến có kích thước, độ phân giải và công nghệ tương đương.
2. Máy ảnh DSLR là gì?
DSLR là viết tắt của Digital Single-Lens Reflex, thường được hiểu là máy ảnh phản xạ ống kính đơn kỹ thuật số.
Điểm đặc trưng của DSLR nằm ở hệ thống gương phản xạ và kính ngắm quang học.
Ở chế độ ngắm qua kính quang học, ánh sáng đi qua ống kính rồi gặp một gương phản xạ bên trong thân máy.
Gương hướng phần lớn ánh sáng lên hệ thống kính ngắm, thường thông qua lăng kính hoặc cụm gương phụ trợ.
Nhờ vậy, người chụp có thể nhìn thấy cảnh vật bằng ánh sáng đi trực tiếp qua ống kính.
Khi bấm nút chụp, gương chính lật lên, màn trập điều khiển quá trình phơi sáng và ánh sáng được ghi nhận trên cảm biến.
Sau đó, hệ thống cơ khí trở về trạng thái thích hợp để tiếp tục ngắm ảnh.
Ưu điểm của DSLR
Một trong những đặc điểm được nhiều người yêu thích ở DSLR là kính ngắm quang học.
Người chụp nhìn thấy hình ảnh quang học thực tế, không phải hình ảnh đã được cảm biến đọc và màn hình điện tử hiển thị lại.
Điều này mang đến trải nghiệm ngắm ảnh trực tiếp, không chịu độ trễ hiển thị điện tử theo cách của kính ngắm EVF.
DSLR cũng có lịch sử phát triển lâu dài với nhiều dòng ống kính, phụ kiện và thiết bị đã được sản xuất qua nhiều năm.
Với những người đã có sẵn hệ thống máy ảnh DSLR và nhiều ống kính phù hợp, việc tiếp tục sử dụng thiết bị hiện tại có thể rất hợp lý.
Ngoài ra, khi ngắm qua kính quang học, máy không nhất thiết phải liên tục cấp điện cho cảm biến và màn hình để hiển thị hình ảnh. Đây là một trong những yếu tố giúp nhiều DSLR có thời lượng pin tốt khi sử dụng theo cách truyền thống.
Hạn chế của DSLR
Hệ thống gương phản xạ và kính ngắm quang học chiếm không gian trong thân máy.
Điều này khiến nhiều mẫu DSLR có kích thước và trọng lượng lớn hơn những máy mirrorless có thiết kế tương đương.
Gương phản xạ cũng là một bộ phận cơ khí chuyển động, tạo ra những giới hạn nhất định về thiết kế và vận hành.
Một điểm khác là kính ngắm quang học không trực tiếp thể hiện đầy đủ cách ảnh cuối cùng sẽ được xử lý theo thiết lập phơi sáng, cân bằng trắng và phong cách màu.
Người chụp thường phải dựa vào kinh nghiệm, thước đo sáng hoặc xem lại ảnh sau khi chụp. Tuy nhiên, nhiều DSLR cũng có chế độ Live View để xem trước hình ảnh qua cảm biến trên màn hình.
3. Máy ảnh mirrorless là gì?
Mirrorless có nghĩa là không sử dụng cụm gương phản xạ chính như DSLR.
Ở máy mirrorless, ánh sáng đi qua ống kính và tạo ảnh trực tiếp trên cảm biến.
Dữ liệu từ cảm biến được sử dụng để hiển thị cảnh vật trên màn hình phía sau hoặc kính ngắm điện tử, thường gọi là EVF.
Người chụp nhìn thấy hình ảnh được tạo ra từ tín hiệu cảm biến thay vì nhìn qua hệ thống gương và kính ngắm quang học truyền thống.
Ưu điểm của mirrorless
Việc không cần cụm gương phản xạ cho phép nhà sản xuất thiết kế thân máy nhỏ gọn hơn trong nhiều trường hợp.
Khoảng cách từ ngàm ống kính đến cảm biến cũng có thể được rút ngắn, tạo thêm khả năng lựa chọn trong thiết kế hệ thống quang học.
Một ưu điểm dễ nhận thấy đối với người mới là khả năng xem trước ảnh qua kính ngắm điện tử.
Khi thay đổi bù trừ phơi sáng hoặc cân bằng trắng, người chụp có thể quan sát ngay sự thay đổi trên màn hình hoặc EVF, tùy chế độ hiển thị.
Điều này giúp việc học cách điều chỉnh thông số trở nên trực quan hơn.
Nhiều hệ thống mirrorless hiện đại còn có khả năng lấy nét trực tiếp trên cảm biến, nhận diện mắt, khuôn mặt, động vật hoặc một số loại chủ thể khác.
Tuy nhiên, khả năng nhận diện và độ chính xác phụ thuộc từng dòng máy, phần mềm và điều kiện chụp.
Hạn chế của mirrorless
Kính ngắm điện tử và màn hình cần năng lượng để hoạt động. Vì vậy, ở nhiều thiết kế, thời lượng pin khi ngắm liên tục có thể thấp hơn DSLR sử dụng kính ngắm quang học.
Hình ảnh trên EVF cũng phụ thuộc vào độ phân giải, tốc độ làm tươi, độ trễ và khả năng hiển thị của từng thiết bị.
Trong điều kiện ánh sáng đặc biệt hoặc khi chụp chuyển động nhanh, trải nghiệm ngắm ảnh giữa các dòng máy có thể khác nhau đáng kể.
Máy mirrorless cũng không phải lúc nào cũng nhỏ gọn.
Một thân máy nhỏ kết hợp với ống kính tele lớn vẫn có thể tạo thành bộ thiết bị khá nặng. Một số máy mirrorless chuyên nghiệp còn có kích thước lớn vì yêu cầu tản nhiệt, pin, độ bền và khả năng điều khiển.
Vì vậy, đừng chỉ so sánh trọng lượng thân máy. Hãy so sánh cả bộ máy, ống kính và phụ kiện mà bạn thực sự cần mang theo.
4. Camera điện thoại hoạt động như thế nào?
Camera trên điện thoại cũng sử dụng ống kính và cảm biến để ghi nhận ánh sáng.
Nhưng khác với nhiều máy DSLR và mirrorless, hệ thống camera điện thoại phải được thiết kế trong một không gian rất nhỏ.
Điện thoại còn cần dành diện tích cho màn hình, pin, bộ xử lý, anten và nhiều thành phần khác.
Vì giới hạn không gian, các mô-đun camera điện thoại thường có cảm biến và hệ thống quang học nhỏ gọn.
Nhiều điện thoại sử dụng nhiều camera có tiêu cự khác nhau, chẳng hạn camera góc siêu rộng, camera chính và camera tele.
Nhưng không phải mọi mức phóng đại hiển thị trên màn hình đều tương ứng với một ống kính quang học riêng.
Một số mức zoom được thực hiện bằng cách cắt ảnh từ cảm biến, kết hợp dữ liệu hoặc áp dụng thuật toán xử lý.
Điểm mạnh của camera điện thoại nằm ở phần mềm
Hãy thử chụp một người đứng trước cửa sổ sáng bằng điện thoại.
Cảnh vật có thể chứa những vùng rất sáng và những vùng khá tối.
Để tạo ra ảnh có chi tiết tốt hơn, một số hệ thống camera điện thoại chụp nhiều khung hình, căn chỉnh chúng và kết hợp dữ liệu bằng thuật toán.
Những phương pháp này thuộc lĩnh vực computational photography, hay nhiếp ảnh điện toán.
Nghiên cứu về HDR+ của Google là một ví dụ. Hệ thống ghi nhận nhiều khung hình rồi kết hợp thông tin để giảm nhiễu và cải thiện khả năng thể hiện những vùng sáng tối khác nhau.
Các kỹ thuật này có thể giúp thiết bị nhỏ tạo ra hình ảnh tốt hơn so với khả năng của một lần ghi hình đơn lẻ trong một số điều kiện.
Tuy nhiên, phần mềm không thể giải quyết hoàn toàn mọi giới hạn vật lý.
Chủ thể chuyển động quá nhanh, ánh sáng quá yếu hoặc những chi tiết phức tạp vẫn có thể gây ra lỗi căn chỉnh, nhòe hoặc những vùng xử lý không tự nhiên.
Vì sao chế độ chân dung trên điện thoại có thể làm mờ hậu cảnh?
Ở máy ảnh sử dụng ống kính có khẩu độ lớn và cảm biến phù hợp, hậu cảnh có thể mờ tự nhiên do đặc tính quang học và độ sâu trường ảnh.
Điện thoại cũng có hiện tượng mờ quang học, nhưng với cảm biến nhỏ và tiêu cự thực ngắn, mức độ mờ tự nhiên thường hạn chế trong nhiều tình huống chụp thông thường.
Để tạo hiệu ứng chân dung nổi bật hơn, phần mềm có thể ước lượng khoảng cách hoặc phân tách người được chụp khỏi hậu cảnh rồi áp dụng hiệu ứng làm mờ.
Kết quả có thể rất đẹp, nhưng đôi khi thuật toán nhận diện chưa chính xác phần tóc, kính mắt hoặc những vật có hình dạng phức tạp.
Vì thế, hiệu ứng xóa phông bằng phần mềm và độ mờ quang học không hoàn toàn giống nhau.
5. DSLR và mirrorless có khác biệt về chất lượng ảnh không?
Đây là một câu hỏi dễ khiến người mới bối rối.
Thực tế, việc một chiếc máy sử dụng gương phản xạ hay không không trực tiếp quyết định chất lượng hình ảnh cuối cùng.
Một DSLR và một mirrorless dùng cảm biến, ống kính và công nghệ xử lý tương đương có thể tạo ra kết quả rất gần nhau.
Những yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng ảnh bao gồm:
- Kích thước và công nghệ cảm biến.
- Chất lượng quang học của ống kính.
- Khả năng lấy nét và kiểm soát rung.
- Ánh sáng và cách người chụp thiết lập phơi sáng.
- Độ nhiễu, dải tương phản và khả năng xử lý hình ảnh.
- Kỹ thuật, bố cục và lựa chọn thời điểm của người chụp.
Vì vậy, không nên kết luận mirrorless chụp đẹp hơn DSLR chỉ vì nó là công nghệ thiết kế mới hơn.
Một chiếc DSLR tốt với ống kính phù hợp vẫn có thể tạo ra những bức ảnh xuất sắc.
Ngược lại, mirrorless có thể mang lại lợi thế rõ rệt về thao tác và công nghệ hỗ trợ trong một số tình huống.
6. Cảm biến lớn có luôn chụp ảnh đẹp hơn cảm biến nhỏ?
Khi tìm hiểu máy ảnh, chúng ta thường gặp những tên gọi như full-frame, APS-C, Micro Four Thirds hoặc cảm biến 1 inch.
Đây là các định dạng cảm biến có kích thước khác nhau.
Cảm biến full-frame thông dụng có kích thước khoảng 36 × 24mm, tương ứng với kích thước khung hình của phim 35mm chụp ảnh tĩnh phổ biến.
APS-C nhỏ hơn full-frame. Micro Four Thirds có kích thước khoảng 17,3 × 13mm. Cảm biến trên điện thoại thường nhỏ hơn đáng kể, mặc dù kích thước thực tế thay đổi theo từng thiết bị.
Với công nghệ cảm biến tương đương và các điều kiện so sánh được kiểm soát, cảm biến lớn hơn có thể mang lại lợi thế về tổng lượng ánh sáng thu nhận, nhiễu và khả năng kiểm soát độ sâu trường ảnh.
Nhưng điều đó không đồng nghĩa mọi máy full-frame đều cho ảnh đẹp hơn mọi máy APS-C hoặc điện thoại.
Chất lượng ảnh là kết quả của cả hệ thống.
Ví dụ, một chiếc máy ảnh có cảm biến lớn nhưng lấy nét sai vẫn có thể cho kết quả kém hơn một chiếc điện thoại lấy nét chính xác và xử lý tốt.
Và nếu chủ yếu đăng ảnh lên mạng xã hội ở kích thước nhỏ, khác biệt về độ phân giải hoặc chi tiết giữa các thiết bị có thể khó nhận ra hơn so với khi in ảnh lớn hoặc cắt ảnh nhiều.
7. Vì sao máy ảnh ống kính rời có lợi thế khi chụp chủ thể ở xa?
Giả sử bạn đứng ngoài sân bóng và muốn chụp một cầu thủ đang thi đấu ở phía xa.
Điện thoại có thể phóng to hình ảnh trên màn hình, nhưng khả năng ghi nhận chi tiết còn phụ thuộc vào tiêu cự quang học, cảm biến và phương pháp zoom.
Một máy ảnh ống kính rời có thể kết hợp với ống kính tele, chẳng hạn 200mm, 300mm hoặc dài hơn, để chủ thể ở xa chiếm phần lớn khung hình.
Đây là lợi thế rất rõ trong nhiếp ảnh thể thao, động vật hoang dã và những tình huống người chụp không thể đứng gần chủ thể.
Tất nhiên, lợi thế ấy đi kèm chi phí.
Ống kính tele thường có kích thước, trọng lượng và giá bán tăng theo những yêu cầu như tiêu cự dài, khẩu độ lớn và chất lượng quang học.
Mang một bộ máy ảnh cùng ống kính dài đi bộ cả ngày cũng là trải nghiệm khác hẳn việc cầm điện thoại trong túi quần.
Chọn thiết bị vì vậy phải tính cả sự thuận tiện khi sử dụng.
8. So sánh DSLR, mirrorless và điện thoại
| Tiêu chí | DSLR | Mirrorless | Điện thoại |
|---|---|---|---|
| Cơ chế ngắm ảnh | Kính ngắm quang học qua gương, thường có Live View | Màn hình hoặc kính ngắm điện tử | Màn hình điện thoại |
| Ống kính | Thường thay được | Thường thay được | Thường là các mô-đun cố định |
| Cảm biến | Nhiều định dạng, thường APS-C hoặc full-frame | Nhiều định dạng, từ nhỏ đến medium format | Thường nhỏ hơn máy ảnh ống kính rời |
| Khả năng tùy chỉnh | Cao, tùy dòng máy | Cao, tùy dòng máy | Tùy ứng dụng và phần cứng |
| Xử lý nhiều khung hình tự động | Phụ thuộc từng mẫu và tính năng | Phụ thuộc từng mẫu và tính năng | Phổ biến trên nhiều điện thoại hiện đại |
| Tính di động | Thường cần túi đựng riêng | Phụ thuộc thân máy và ống kính | Rất thuận tiện |
| Khả năng chia sẻ ngay | Cần kết nối hoặc chuyển ảnh | Cần kết nối hoặc chuyển ảnh | Rất thuận tiện |
| Khả năng mở rộng thiết bị | Ống kính, đèn, phụ kiện | Ống kính, đèn, phụ kiện | Hạn chế hơn về phần cứng quang học |
Bảng này mô tả những đặc điểm thường gặp, không phải quy định áp dụng cho mọi thiết bị.
Chẳng hạn, một số máy mirrorless có thân máy lớn hơn DSLR phổ thông, một số DSLR có chế độ quay phim và lấy nét Live View rất tốt, trong khi nhiều điện thoại hiện đại cũng hỗ trợ RAW và điều chỉnh phơi sáng thủ công.
9. Người mới học nhiếp ảnh nên bắt đầu bằng thiết bị nào?
Tôi nghĩ nên bắt đầu bằng câu hỏi: bạn muốn chụp ảnh để làm gì?
Nếu chủ yếu chụp ảnh gia đình, cà phê và du lịch
Điện thoại là lựa chọn rất hợp lý để bắt đầu.
Thiết bị luôn ở gần, thao tác nhanh và dễ dàng lưu trữ, chia sẻ hình ảnh.
Người mới có thể học bố cục, ánh sáng, lựa chọn góc chụp và cách kể chuyện mà chưa cần đầu tư thêm máy ảnh.
Một tấm ảnh chụp bằng điện thoại với ánh sáng đẹp và bố cục tốt vẫn có thể đem lại kết quả rất đáng hài lòng.
Nếu muốn học sâu về kỹ thuật chụp ảnh
Một chiếc máy ảnh có khả năng điều chỉnh khẩu độ, thời gian phơi sáng, ISO và sử dụng các ống kính khác nhau sẽ tạo thêm cơ hội thực hành.
DSLR và mirrorless đều phù hợp cho mục tiêu này.
Mirrorless thường thuận tiện với người mới muốn xem trước ảnh hưởng của các thiết lập qua kính ngắm điện tử.
Nhưng nếu đang sở hữu một chiếc DSLR hoạt động tốt, không nhất thiết phải đổi máy chỉ để bắt đầu học nhiếp ảnh.
Nếu muốn chụp thể thao, chim hoặc động vật ở xa
Khả năng lấy nét liên tục, tốc độ chụp, tiêu cự ống kính và khả năng theo dõi chủ thể sẽ rất quan trọng.
Một hệ thống máy ảnh ống kính rời phù hợp thường mang lại nhiều lựa chọn hơn điện thoại trong những tình huống này.
Tuy nhiên, không nên chọn máy chỉ dựa vào danh xưng DSLR hoặc mirrorless. Hãy xem hiệu năng thực tế của từng mẫu, ống kính tương thích và ngân sách tổng thể.
Nếu muốn quay video hoặc sản xuất nội dung thường xuyên
Cần xem thêm khả năng lấy nét khi quay, chống rung, âm thanh, thời lượng pin, giới hạn nhiệt, định dạng video và quy trình chuyển dữ liệu.
Một chiếc điện thoại tốt có thể rất phù hợp với nội dung ngắn, ghi hình nhanh và đăng ngay.
Máy mirrorless chuyên quay phim có thể cung cấp thêm khả năng kiểm soát ống kính, độ sâu trường ảnh và các tính năng ghi hình nâng cao.
Nhưng mỗi lựa chọn đều có chi phí và yêu cầu vận hành riêng.
10. Năm câu hỏi nên trả lời trước khi mua máy ảnh
Trước khi xem thông số hoặc nghe tư vấn mua máy, hãy thử trả lời năm câu hỏi.
- Tôi thường chụp gì? Chân dung, phong cảnh, thể thao, sản phẩm, gia đình hay du lịch?
- Tôi có sẵn thiết bị nào? Điện thoại, máy ảnh cũ, ống kính hoặc phụ kiện tương thích?
- Tôi có sẵn lòng mang thêm thiết bị không? Một chiếc máy ảnh nằm ở nhà sẽ không giúp ích nhiều cho những khoảnh khắc ngoài đường.
- Tôi muốn chỉnh sửa ảnh đến mức nào? Chụp và đăng ngay hay xử lý RAW cẩn thận trên máy tính?
- Tổng ngân sách là bao nhiêu? Không chỉ thân máy mà còn ống kính, thẻ nhớ, pin, thiết bị lưu trữ và các phụ kiện cần thiết.
Câu hỏi cuối thường bị bỏ sót.
Nhiều người nhìn giá thân máy rồi nghĩ mình đã biết toàn bộ chi phí.
Đến lúc cần một ống kính khác, thêm pin, mua thẻ nhớ hoặc thiết bị lưu ảnh mới nhận ra ngân sách ban đầu chưa đủ.
Vì vậy, nên tính theo cả hệ thống thiết bị, không chỉ theo giá một chiếc máy.
11. Những hiểu nhầm phổ biến khi so sánh máy ảnh
Mirrorless luôn chụp đẹp hơn DSLR?
Không đúng. Thiết kế không gương lật mang lại những khác biệt về cách ngắm ảnh và hệ thống vận hành, nhưng chất lượng hình ảnh còn phụ thuộc vào cảm biến, ống kính, ánh sáng và kỹ thuật.
Điện thoại có 200 megapixel sẽ chụp sắc nét hơn máy ảnh 24 megapixel?
Không thể kết luận chỉ từ số megapixel.
Ngoài độ phân giải đầu ra, cần xem chất lượng ống kính, kích thước cảm biến, khả năng xử lý, độ nhiễu và điều kiện chụp.
Độ phân giải lớn có thể hữu ích khi cần cắt ảnh hoặc in ở kích thước lớn, nhưng không tự bảo đảm chất lượng ảnh cao hơn.
Cảm biến full-frame luôn là lựa chọn tốt nhất?
Không nhất thiết.
Full-frame có lợi thế trong nhiều tình huống, nhưng hệ thống APS-C hoặc Micro Four Thirds có thể phù hợp hơn khi ưu tiên kích thước, trọng lượng, chi phí hoặc nhu cầu tele.
Chọn cảm biến cần gắn với cả ống kính và cách sử dụng.
Chụp bằng điện thoại không phải nhiếp ảnh?
Đó là một cách hiểu không hợp lý.
Điện thoại vẫn ghi lại hình ảnh bằng nguyên lý quang học và cảm biến, chỉ khác ở thiết kế và mức độ xử lý điện toán.
Việc lựa chọn ánh sáng, bố cục, thời điểm và cách thể hiện chủ thể vẫn là những yếu tố của nhiếp ảnh.
Muốn chụp đẹp phải mua máy đắt tiền?
Thiết bị tốt có thể giải quyết những giới hạn kỹ thuật và giúp thực hiện các kiểu chụp khó hơn.
Nhưng thiết bị không thay thế được việc quan sát, lựa chọn khung hình hoặc hiểu ánh sáng.
Một chiếc máy đắt tiền cũng không tự biết đâu là khoảnh khắc mà người chụp muốn giữ lại.
12. Bài thực hành: Chụp cùng một cảnh bằng hai thiết bị
Nếu có cả điện thoại và máy ảnh, hãy thử một thí nghiệm đơn giản.
Chọn một ly cà phê hoặc một vật thể đặt gần cửa sổ, nơi có ánh sáng ổn định.
- Đặt chủ thể tại một vị trí cố định.
- Chọn cùng góc nhìn và bố cục gần tương đương giữa các thiết bị.
- Trên máy ảnh, chọn tiêu cự cho góc nhìn gần giống camera điện thoại. Nếu không có tiêu cự phù hợp, hãy ghi nhận sự khác biệt thay vì cố thay đổi vị trí quá nhiều.
- Chụp bằng điện thoại ở chế độ ảnh thông thường, tắt hiệu ứng chân dung giả lập.
- Chụp bằng DSLR hoặc mirrorless ở chế độ phù hợp, lấy nét vào cùng vị trí trên chủ thể.
- Đặt hai bức ảnh cạnh nhau và quan sát sự khác biệt về độ sáng, màu sắc, vùng nét, hậu cảnh và chi tiết.
Khi so sánh, đừng vội kết luận thiết bị nào tốt hơn từ một tấm ảnh.
Hai máy có thể áp dụng cách đo sáng, cân bằng trắng, tăng nét và xử lý màu khác nhau.
Muốn đánh giá sâu hơn, cần kiểm soát thêm điều kiện chụp và cách xử lý ảnh.
Nhưng đối với người mới, thí nghiệm này đã đủ để hiểu rằng hình ảnh cuối cùng không chỉ phụ thuộc vào một thông số.
13. Một chiếc máy ảnh tốt nên khiến chúng ta muốn chụp nhiều hơn
Tôi từng có gần ba năm tham gia sinh hoạt cùng cộng đồng Yêu Nhiếp Ảnh, trực tiếp lập trình diễn đàn yeunhiepanh.net và cùng đội ngũ admin vận hành nhóm.
Việc tìm hiểu nhiếp ảnh từ góc nhìn kỹ thuật khiến tôi thấy rất thú vị, bởi phía sau mỗi chiếc máy ảnh là hàng loạt quyết định về quang học, điện tử, cơ khí và phần mềm.
Nhưng khi viết những bài nhập môn này, tôi vẫn muốn giữ một điều thật đơn giản.
Người mới không cần phải mua máy ngay.
Nếu đang có điện thoại, hãy bắt đầu bằng việc quan sát ánh sáng, học bố cục và tập chụp có chủ đích.
Nếu đã có DSLR, cứ tiếp tục sử dụng và khai thác những gì chiếc máy ấy làm được.
Nếu muốn mua mirrorless, hãy chọn vì các khả năng cụ thể mình cần, không chỉ vì cảm giác máy mới hơn.
Thực tế, chiếc máy ảnh phù hợp không nhất thiết là chiếc máy có nhiều tính năng nhất.
Nó nên là thiết bị giúp chúng ta thực hiện được kiểu chụp mình yêu thích, sử dụng đủ thường xuyên và không tạo ra gánh nặng vượt quá nhu cầu.
Có khi chiếc điện thoại trong túi giúp chúng ta ghi lại một khoảnh khắc rất đáng nhớ.
Cũng có lúc một ống kính tele hay hệ thống máy ảnh chuyên dụng lại là thứ cần thiết để thực hiện bức ảnh mà điện thoại khó đáp ứng.
Hiểu được điều đó, việc lựa chọn thiết bị trở nên dễ chịu hơn nhiều.
14. Bài tiếp theo: Cảm biến máy ảnh là gì?
Ở bài này, chúng ta đã nhắc nhiều đến kích thước cảm biến và vai trò của nó đối với chất lượng hình ảnh.
Nhưng vì sao cảm biến lớn thường có lợi thế khi thiếu sáng? APS-C khác full-frame ở đâu? Crop factor có thực sự làm thay đổi tiêu cự của ống kính? Và tại sao số megapixel không thể phản ánh đầy đủ chất lượng một bức ảnh?
Đó sẽ là những câu hỏi được giải thích kỹ hơn trong bài tiếp theo.
Còn bây giờ, nếu đang phân vân nên mua một chiếc máy mới hay chưa, hãy thử chụp thêm bằng thiết bị mình đang có.
Biết rõ điều gì chiếc máy hiện tại chưa đáp ứng được là một điểm khởi đầu tốt hơn việc chỉ nhìn vào quảng cáo sản phẩm.
Nguồn tham khảo
- Nikon – Mirrorless versus DSLR: Exploring Key Differences. Nguyên lý gương phản xạ, kính ngắm quang học, kính ngắm điện tử và khác biệt trong thao tác.
- Canon – Mirrorless or DSLR Cameras: Which Is Right for You?. Đặc điểm ngắm ảnh, lấy nét và sự khác nhau giữa các hệ thống.
- Cambridge in Colour – Digital Camera Sensor Sizes. Kích thước cảm biến, crop factor, độ sâu trường ảnh và những đánh đổi về hệ thống ống kính.
- Cambridge in Colour – Understanding Depth of Field. Nguyên lý độ sâu trường ảnh, khoảng cách lấy nét và kích thước vùng mờ.
- Google Research – Burst Photography for High Dynamic Range and Low-Light Imaging on Mobile Cameras. Công trình SIGGRAPH Asia 2016 về kết hợp nhiều khung hình để cải thiện ảnh từ camera di động.
- Google Research – Night Sight: Seeing in the Dark on Pixel Phones. Cách xử lý ảnh thiếu sáng bằng nhiều khung hình và những giới hạn khi chủ thể chuyển động.
- Google Research – Portrait Mode on Pixel Smartphones. Cách tạo hiệu ứng chân dung dựa trên xử lý ảnh điện toán.
Cảm ơn bạn đã đọc hết bài viết!
Giới thiệu
- Nguyễn Văn Nha
- Mãnh Tử Nha
- 11/07
- Developer - Blogger - Marketer
- Đồng Văn Cống, Thành phố Hồ Chí Minh
- Chat ngay
- 0393 314 999
- [email protected]
- Follow me on Facebook
- Follow me on twitter
- Mãnh Tử Nha Channel
- Follow me on Linkedin
- Follow me on Zalo
- Follow me on Tiktok
- Follow me on Strava
- www.manhtunha.com
- www.NHA.one
Tìm kiếm Google
Tài trợ
Bài viết mới nhất
Nếu mỗi năm chỉ gặp bố mẹ một lần
DSLR, Mirrorless và điện thoại: Chúng khác nhau ở đâu?
Máy ảnh hoạt động như thế nào? Hiểu đường đi của ánh sáng
150 Checklist trước và sau Vibe Coding, trước khi Go-live Website
Context Engineering là gì? Cách giúp AI hiểu đúng dự án, lập trình hiệu quả và tiết kiệm token














