Tôi bắt đầu chạy bộ từ năm 2019 như thế nào?

Năm 2019, tôi bắt đầu chạy bộ.

Nhưng nói cho chính xác, lúc ấy tôi chẳng có ý định trở thành một người chạy marathon, càng không nghĩ đến chuyện tham gia những giải chạy đường núi dài hàng chục kilomet.

Tôi chỉ muốn dậy sớm hơn một chút.

Nghe đơn giản nhỉ? Vậy mà từ chuyện dậy sớm ấy, tôi lại có thêm một sở thích kéo dài đến tận bây giờ. Một sở thích đưa tôi qua nhiều giải chạy, nhiều cung đường và cả những chuyến đi đến các quốc gia khác nhau.

Nghĩ lại cũng vui. Ban đầu chỉ định dậy sớm tập thể dục, cuối cùng lại có thêm một lý do để mang giày chạy theo trong vali mỗi khi đi xa.

Mọi chuyện bắt đầu từ thử thách 21 ngày dậy sớm

Tháng 4/2019, tôi thực hiện một thử thách nhỏ với bản thân: dậy sớm trong 21 ngày.

Thời điểm ấy, cuộc sống của tôi cũng giống khá nhiều người đã có gia đình. Buổi sáng lo cho các con thức dậy, chuẩn bị đưa con đến trường, sau đó đến công ty làm việc. Chiều tan sở lại đón con, lo chuyện học hành và sinh hoạt gia đình.

Một ngày cứ thế trôi qua.

Công việc và gia đình đều quan trọng. Tôi không muốn bớt thời gian dành cho những việc ấy, nhưng cũng muốn có thêm một khoảng riêng để tập thể dục, đọc sách và làm những điều mình thích.

Thế là tôi nghĩ đến buổi sáng.

Nếu dậy sớm hơn một chút, có lẽ mình sẽ có thêm thời gian.

Nhưng muốn dậy sớm thì phải có việc gì đó đủ thú vị để bước ra khỏi giường. Nếu chỉ thức dậy rồi ngồi ngáp, khả năng cao tôi sẽ quay vào ngủ tiếp.

Và tôi chọn chạy bộ.

Không cần sân bãi đặc biệt. Không cần tập hợp đủ một đội hình. Chỉ cần đôi giày phù hợp, một cung đường an toàn và chút thời gian dành cho bản thân.

Tôi bắt đầu tìm hiểu, chuẩn bị và thực hiện thử thách của mình. Những việc rất nhỏ như đặt báo thức, chuẩn bị quần áo, mang theo nước, chọn cung đường hay tập làm quen với việc ra khỏi nhà vào sáng sớm đều trở thành một phần của hành trình.

Ngày 27/4/2019, tôi đăng bài Hành trình thử thách bản thân: 21 ngày dậy sớm để ghi lại những gì đã trải qua.

Đó là câu chuyện về việc thay đổi một thói quen sinh hoạt. Nhưng với tôi, nó còn đánh dấu sự bắt đầu của hành trình chạy bộ.

Từ những buổi chạy sáng đến một sở thích lâu dài

Có một điều thú vị ở chạy bộ: lúc mới bắt đầu, mình thường chỉ quan tâm làm sao chạy được. Nhưng khi đã chạy một thời gian, tự nhiên lại có thêm nhiều thứ muốn tìm hiểu.

Chạy bao xa thì phù hợp?

Chạy nhanh hay chậm? Thở thế nào? Chọn giày ra sao? Tại sao có hôm chạy rất thoải mái, hôm khác cùng quãng đường ấy lại thấy mệt?

Rồi còn pace, cadence, nhịp tim, thời gian phục hồi, dinh dưỡng trước và sau khi chạy...

Càng tìm hiểu, tôi càng nhận ra chạy bộ không chỉ là xỏ giày rồi chạy. Có nhiều kiến thức hữu ích giúp mình tập luyện phù hợp hơn, nhất là khi bắt đầu quan tâm đến những cự ly dài.

Tất nhiên, không phải buổi chạy nào cũng cần nhìn đồng hồ liên tục.

Có những hôm chỉ cần ra ngoài vận động, chạy vài kilomet, quan sát phố phường rồi trở về chuẩn bị cho ngày làm việc. Như vậy cũng vui rồi.

Điều tôi thích là chạy bộ khá linh hoạt. Mỗi người có thể lựa chọn cách tham gia phù hợp với thời gian, sức khỏe và sở thích của mình.

Năm 2022, tôi thử chạy bộ 90 ngày liên tiếp

Sau thử thách dậy sớm năm 2019, tôi tiếp tục có thêm một thử thách đáng nhớ vào năm 2022: chạy bộ 90 ngày liên tiếp.

Đây là một trải nghiệm mà tôi đã viết lại trong bài Thử thách 90 ngày chạy bộ, tại sao không?.

Trong hành trình ấy, tôi chọn những khung giờ chạy khá sớm. Có hôm 5 giờ, có hôm 6 giờ sáng. Trời mưa thì có lúc tôi chạy dưới hầm để xe.

Chuyện dậy sớm nghe thì dễ, nhưng chiếc giường vào buổi sáng lại có sức hấp dẫn rất riêng. Nhất là những hôm hôm trước làm việc muộn hoặc lịch sinh hoạt thay đổi.

May mắn là tôi nhận được sự động viên của gia đình và bạn bè. Những lời hỏi thăm, sự quan tâm đến buổi chạy hay giải đấu sắp tham gia đều là những điều khiến hành trình ấy đáng nhớ hơn.

Và rồi tôi hoàn thành thử thách 90 ngày.

Tuy nhiên, có một điều tôi muốn nói rõ khi nhìn lại trải nghiệm này: chạy liên tục 90 ngày là mục tiêu cá nhân của tôi vào thời điểm đó, không phải công thức mà người khác cần làm theo.

Việc hình thành thói quen vận động không bắt buộc phải chạy mỗi ngày. Nghỉ ngơi, phục hồi và điều chỉnh cường độ tập luyện cũng rất quan trọng. Đặc biệt với người mới bắt đầu, một lịch tập phù hợp thường có giá trị hơn việc cố duy trì thành tích liên tục bằng mọi giá.

Điều tôi quý nhất từ thử thách này là mình đã dành được thời gian đều đặn cho một hoạt động yêu thích.

Và còn một dấu mốc khác rất đáng nhớ.

70 km tại Vietnam Mountain Marathon

Tôi đã từng hoàn thành cự ly 70 km tại Vietnam Mountain Marathon, thường gọi là VMM.

Đây là một trong những kỷ niệm đáng nhớ nhất trong hành trình chạy bộ của tôi.

Chạy trail khác khá nhiều so với chạy đường bằng. Địa hình thay đổi liên tục, có những đoạn dốc lên, dốc xuống, những đoạn phải tập trung quan sát vị trí đặt chân. Với một cự ly dài, việc chuẩn bị thể lực, trang bị, dinh dưỡng và phân phối sức cũng trở nên quan trọng hơn.

Tôi vẫn nhớ cảm giác khi phải đối diện với những đoạn dốc khó, lúc đôi chân đã mỏi và phía trước vẫn còn một quãng đường dài.

Có những lúc xuống dốc còn ngại hơn lên dốc. Chân đã mệt thì mỗi bước đi đều cần cẩn thận.

Và cũng có những lúc tự hỏi: "Ủa, sao mình lại đăng ký cự ly này nhỉ?"

Nhưng rồi từng đoạn đường cũng đi qua.

Cuối cùng, tôi hoàn thành 70 km.

Tôi vui vì đã thực hiện được một mục tiêu mà trước đó mình phải dành nhiều thời gian chuẩn bị. Còn những chuyện cụ thể của giải VMM, từ tập luyện, trang bị, ăn uống đến những kinh nghiệm trên đường đua, tôi sẽ kể trong một bài riêng.

Không phải ai chạy bộ cũng cần thử sức với marathon hay ultra trail. Một người chạy 3 km để rèn luyện sức khỏe và một người hoàn thành 70 km đường núi có thể có những mục tiêu rất khác nhau, nhưng đều có quyền tận hưởng niềm vui từ hoạt động mình lựa chọn.

Rồi chạy bộ theo tôi đến nhiều quốc gia

Ngoài những giải chạy, tôi còn thích kết hợp chạy bộ với các chuyến đi.

Tôi đã có dịp chạy bộ ở Đài Loan, Hàn Quốc, Gold Coast và Sydney của Úc.

Đây là một trải nghiệm khá thú vị.

Thông thường khi đến một thành phố mới, chúng ta sẽ tìm những điểm tham quan nổi tiếng, món ăn đặc trưng hoặc những địa điểm nên ghé thăm.

Còn với người thích chạy bộ, lại có thêm một câu hỏi: Ở đây chạy chỗ nào được nhỉ?

Tìm được một cung đường phù hợp cũng có nghĩa là mình có thêm một cách khám phá nơi đang đến.

Chạy bộ cho phép tôi quan sát thành phố ở một nhịp độ riêng. Không quá vội, có thời gian nhìn những con đường, công viên, không gian công cộng và hoạt động thường ngày của người dân.

Đặc biệt, mỗi nơi có điều kiện thời tiết, văn hóa giao thông và môi trường chạy bộ khác nhau. Những khác biệt ấy khiến tôi muốn tìm hiểu nhiều hơn, không chỉ để chạy an toàn mà còn để hiểu thêm về nơi mình đang ghé thăm.

Tôi muốn lần lượt kể lại những trải nghiệm chạy bộ tại Đài Loan, Hàn Quốc, Gold Coast, Sydney và những cung đường khác đã đi qua.

Không chỉ là chuyện chạy ở đâu, mà còn có những thông tin thực tế như cách chọn địa điểm, thời điểm thích hợp, trang bị cần mang theo, những lưu ý khi chạy ở nước ngoài và những điều tôi quan sát được.

Biết đâu một ngày nào đó, bạn chuẩn bị đi du lịch Sydney, đọc được bài viết của tôi và có thêm gợi ý cho một buổi chạy sáng.

Thế là vui rồi.

Chạy bộ không nhất thiết phải tham gia giải chạy

Sau nhiều năm, tôi có cơ hội tham gia khá nhiều giải chạy đường bằng, chạy trail và các giải chạy online.

Mỗi hình thức đều có điểm thú vị riêng.

Giải chạy tập trung thường mang đến không khí đông vui, gặp gỡ những người cùng sở thích. Giải chạy online lại linh hoạt về địa điểm và thời gian, phù hợp với những ai muốn tham gia một thử thách theo thể lệ của chương trình.

Nhưng tôi không nghĩ phải có huy chương thì mới gọi là người chạy bộ.

Bạn có thể chạy quanh khu nhà, trong công viên, trên máy chạy bộ hoặc đơn giản là xen kẽ đi bộ và chạy nhẹ.

Thậm chí, nếu chưa thích chạy thì cứ đi bộ trước.

Mỗi ngày có thêm một khoảng thời gian vận động phù hợp với sức khỏe đã là một việc đáng làm.

Tôi cũng không đặt ra một quy định rằng mọi người phải dậy lúc 5 giờ sáng. Có người thích chạy buổi sáng, có người chỉ có thời gian vào buổi chiều. Quan trọng là lựa chọn thời điểm phù hợp, bảo đảm giấc ngủ và duy trì được lịch sinh hoạt lành mạnh.

Đừng vì muốn dậy sớm chạy bộ mà thường xuyên cắt bớt thời gian ngủ của mình.

Chạy bộ là để khỏe hơn, chứ không phải để sáng nào cũng vừa chạy vừa ngáp.

Những điều tôi muốn chia sẻ trong chuyên mục Dấu chân

Từ những trải nghiệm ấy, tôi muốn phát triển Dấu chân thành một góc nhỏ để ghi lại những kiến thức, kinh nghiệm và câu chuyện liên quan đến chạy bộ.

Tôi dự định viết về nhiều chủ đề khác nhau.

Bắt đầu chạy bộ và hình thành thói quen vận động

Những kinh nghiệm dành cho người mới, từ việc bắt đầu bằng đi bộ, chạy nhẹ, lựa chọn thời gian, xây dựng lịch vận động và duy trì sự đều đặn trong cuộc sống.

Không phải ai cũng có điều kiện dành cả tiếng đồng hồ mỗi ngày để tập thể dục. Vì vậy, tôi muốn tìm hiểu và chia sẻ những cách vận động thực tế, có thể áp dụng với người làm việc văn phòng, người bận rộn hoặc người muốn cải thiện sức khỏe.

Kỹ thuật và kiến thức chạy bộ

Tôi sẽ chia sẻ những gì mình biết và tiếp tục tìm hiểu về kỹ thuật chạy, cách thở, tư thế, bước chân, cadence, pace, nhịp tim, vùng cường độ tập luyện, dinh dưỡng và phục hồi.

Có những kiến thức trước đây tôi chỉ hiểu một cách đơn giản, sau này đọc thêm mới nhận ra cần phân biệt rõ hơn. Tôi muốn ghi lại quá trình ấy, kèm nguồn tham khảo khi cần, để người đọc có thêm thông tin tự đánh giá.

Ví dụ, không phải ai cũng nên chạy cùng một pace, cũng không có một cách tiếp đất duy nhất phù hợp với tất cả mọi người.

Cách tập luyện cần tính đến thể lực, kinh nghiệm, mục tiêu và tình trạng sức khỏe của từng người.

Kinh nghiệm tham gia các giải chạy

Từ chuyện đăng ký giải, lựa chọn cự ly, chuẩn bị trang bị, tìm hiểu đường chạy đến cách tổ chức việc tập luyện trước ngày thi đấu.

Đặc biệt, tôi muốn dành nhiều bài cho chạy trail, bởi đây là hình thức chạy có những yêu cầu riêng về địa hình, kỹ năng và an toàn.

Những kinh nghiệm từ VMM 70 km và các giải chạy đã tham gia sẽ là chất liệu để tôi chia sẻ cụ thể hơn.

Chạy bộ ở nhiều quốc gia

Đây cũng là phần tôi rất hào hứng.

Tôi sẽ ghi lại những cung đường đã chạy ở Việt Nam và nước ngoài, bắt đầu từ Đài Loan, Hàn Quốc, Gold Coast, Sydney.

Mỗi bài sẽ cố gắng cung cấp những thông tin thực tế để một người thích chạy bộ có thể tham khảo khi đến địa điểm đó.

Và tất nhiên, nếu có một quán cà phê thú vị sau cung đường chạy thì cũng đáng để kể thêm.

Chia sẻ kinh nghiệm, không phải mở lớp dạy chạy bộ

Tôi muốn nói rõ một điều.

Tôi không phải huấn luyện viên chạy bộ, cũng không có ý định biến chuyên mục này thành một lớp học.

Tôi chỉ là một người thích chạy, đã chạy qua nhiều năm, có một số trải nghiệm và vẫn còn rất nhiều điều muốn tìm hiểu.

Điều gì tôi đã trải qua, tôi sẽ kể đúng như vậy.

Điều gì thuộc về kiến thức chuyên môn, tôi sẽ tìm hiểu kỹ, tham khảo những nguồn đáng tin cậy và cố gắng phân biệt rõ giữa kinh nghiệm cá nhân với thông tin có cơ sở khoa học.

Không có gì lạ nếu một kinh nghiệm từng phù hợp với tôi nhưng chưa chắc phù hợp với người khác. Cũng không có gì đáng ngại khi chúng ta cập nhật lại một quan điểm cũ sau khi tìm hiểu được thông tin tốt hơn.

Tôi nghĩ chia sẻ kiến thức cũng là một cách để tự học.

Còn nếu có bạn đọc nào có kinh nghiệm hay hơn, tôi rất vui được lắng nghe.

Bảy năm và những cung đường vẫn còn phía trước

Từ năm 2019 đến năm 2026, chạy bộ đã trở thành một sở thích đồng hành cùng tôi qua nhiều giai đoạn của cuộc sống.

Từ thử thách 21 ngày dậy sớm, 90 ngày chạy bộ, những giải marathon, trail, các giải chạy online cho đến những buổi chạy ở nước ngoài.

Nhìn lại, tôi thấy vui vì năm ấy mình đã bắt đầu.

Nhưng điều tôi trân trọng không chỉ là những giải chạy đã hoàn thành hay những nơi từng đặt chân đến.

Đó còn là những buổi sáng dành được chút thời gian cho bản thân, những người bạn có chung sở thích, những lần tìm hiểu thêm một kiến thức mới và những chuyến đi có thêm một câu chuyện để nhớ.

Tôi vẫn muốn tiếp tục chạy, tiếp tục khám phá và chia sẻ những điều hữu ích mình học được.

Nếu bạn đang muốn bắt đầu chạy bộ, không cần đặt ngay mục tiêu marathon. Hãy bắt đầu bằng một buổi đi bộ hoặc chạy nhẹ phù hợp với sức khỏe.

Nếu đã chạy lâu năm, hy vọng chúng ta sẽ có thêm nhiều kinh nghiệm để trao đổi.

Còn nếu bạn cũng thích mang giày chạy đi du lịch, biết đâu một ngày nào đó chúng ta sẽ gặp nhau trên cùng một cung đường.

Chạy cùng nhau một đoạn.

Rồi cà phê nhé!

Mãnh Tử Nha